چراغ سبز پزشکیان به ابتکار قطر
پزشکیان با اشاره به توطئه‌های دشمنان برای ضربه زدن به ایران، گفت: مقام معظم رهبری دستور دادند وضعیت نه جنگ نه صلح را پایان دهیم. می‌توانیم با عزت گفت‌وگو و موضوع را تمام کنیم. ما اهل گفت‌وگو و مذاکره هستیم و منطق حکم می‌کند، اگر می‌توانیم حق خود را با گفت‌وگو بگیریم، خودمان را درگیر جنگ نکنیم اما در مقابل زور و قلدری هم تسلیم نخواهیم شد.
اظهارات اخیر مسعود پزشکیان درباره ضرورت پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را می‌توان در چارچوب تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر برای ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن ارزیابی کرد؛ تحرکاتی که قطر در مرکز آن قرار گرفته و به نظر می‌رسد بار دیگر تلاش‌ها برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیری‌ها و جلوگیری از بازگشت جنگ را فعال کرده است.
اهمیت سخنان رئیس‌جمهور ایران زمانی بیشتر می‌شود که آن را در کنار تحولات اخیر واشنگتن قرار دهیم. در روزهای گذشته، گزارش‌هایی از تلاش‌های جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، برای برقراری مجدد ارتباط با مقام‌های ایرانی منتشر شده است. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگان ایران در دوحه با میانجی‌های قطری درباره راه‌های خروج از جنگ گفت‌وگو کرده‌اند. قطر نیز طرحی هفت‌روزه را برای ایجاد اعتماد متقابل و فراهم کردن زمینه مذاکرات گسترده‌تر به تهران ارائه کرده است. هرچند مقام‌های ایرانی این پیشنهاد را در شکل فعلی رضایت‌بخش ندانسته‌اند، اما استمرار تبادل پیام‌ها نشان می‌دهد مسیر دیپلماسی همچنان باز است
در همین چارچوب، دیدار برنامه‌ریزی‌شده دونالد ترامپ با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، در کاخ سفید در روز دوشنبه ۹ نوامبر، اهمیت ویژه‌ای دارد. قطر در هفته‌های اخیر تلاش کرده است شکاف میان تهران و واشنگتن را کاهش دهد و پیشنهادهای دو طرف را به یکدیگر منتقل کند. نخست‌وزیر قطر نیز در اظهارات اخیر خود از پیشرفت قابل توجه در تلاش‌های میانجی‌گرانه سخن گفته و ابراز امیدواری کرده است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، زمینه دستیابی به توافق فراهم شود.
از این منظر، تأکید پزشکیان بر آمادگی ایران برای گفت‌وگو را می‌توان نوعی پالس مثبت به ابتکار دیپلماتیک قطر و تلاش‌های جاری برای باز کردن مسیر مذاکره دانست. به‌ویژه آنکه رئیس‌جمهور ایران در سخنان خود بر دو مؤلفه هم‌زمان تأکید کرده است: آمادگی برای مذاکره و مخالفت با تسلیم در برابر فشار و زورگویی. این پیام می‌تواند برای میانجی‌ها اهمیت داشته باشد؛ زیرا نشان می‌دهد تهران اصل گفت‌وگو را رد نمی‌کند، هرچند همچنان بر حفظ مواضع خود تأکید دارد.
سخنان پزشکیان را می‌توان نشانه‌ای از هم‌زمانی اراده سیاسی تهران برای خروج از وضعیت تعلیق با تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر و تحرکات تازه در واشنگتن دانست. هنوز نمی‌توان از نزدیک بودن توافق سخن گفت، اما قرار گرفتن این مواضع در کنار رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و تماس‌های غیرمستقیم، می‌تواند نشانه‌ای از باز شدن پنجره‌ای تازه برای پایان دادن به وضعیت نه جنگ، نه صلح باشد؛ پنجره‌ای که موفقیت آن بیش از هر چیز به میزان انعطاف تهران و واشنگتن در مذاکرات پیش‌رو بستگی دارد.