تحلیل بنیادی و گزارش های مالی پتروشیمی « پارس»

پتروشیمی پارس یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در صنعت پتروشیمی ایران است که در سال ۱۳۷۷ تأسیس شد و در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، عسلویه فعالیت می‌کند. این شرکت با نماد بورسی «پارس» در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده است. محصولات اصلی آن شامل اتان، پروپان، بوتان، پنتان و استایرن منومر است که در صنایع پایین‌دستی پتروشیمی کاربرد گسترده‌ای دارند.

پتروشیمی پارس از طریق تأمین خوراک و تولید محصولات پایه، نقش مهمی در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی کشور ایفا می‌کند. دسترسی به منابع عظیم گاز طبیعی پارس جنوبی، موقعیت راهبردی در عسلویه و ارتباط با صنایع پایین‌دستی از مزیت‌های مهم این شرکت محسوب می‌شوند. همچنین، اجرای طرح‌های توسعه‌ای از جمله پروژه تولید پروپیلن از پروپان (PDH) می‌تواند ظرفیت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و جایگاه رقابتی شرکت را در آینده تقویت کند.

در بررسی وضعیت صورت های مالی  شش‌ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ است که در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ منتشر شده است، سود خالص شرکت به‌شدت افزایش یافته، اما درآمد عملیاتی آن کاهش قابل‌توجهی داشته است.

۱. بررسی صورت سود و زیان شش‌ماهه

مبالغ زیر به هزار میلیارد تومان (همت) تبدیل شده‌اند:

۲. چرا با وجود کاهش فروش، سود خالص افزایش یافته است؟

در  تحلیل بنیادی «پارس» ، سه عامل در گزارش‌های شرکت دیده می‌شود :

الف) افزایش درآمد ناشی از تسعیر ارز

سود حاصل از تسعیر دارایی‌های ارزی عملیاتی از حدود ۲۹۱ میلیارد تومان به ۲٫۳۲ همت افزایش یافته است. این موضوع نقش مهمی در بهبود سودآوری داشته است.

ب) افزایش درآمدهای غیرعملیاتی

درآمدهای خالص غیرعملیاتی از حدود ۱٫۲ همت به ۳٫۲۸ همت رسیده است. بخشی از این افزایش ناشی از سود سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت و سپرده‌های بانکی است.

ج) کاهش بهای تمام‌شده

بهای تمام‌شده از ۴۶٫۳۰ به ۲۳٫۹۸ همت کاهش یافته است.

اما نکته منفی این است که هزینه مالی شرکت نیز از ۵۱۱ میلیارد تومان به حدود ۱٫۱۹ همت افزایش یافته؛ یعنی بیش از دو برابر شده است.

۳. وضعیت تولید و فروش؛ نقطه نگران‌کننده شرکت

بر اساس گزارش ارایه شده از سوی پتروشمی «پارس»، شرکت هم با کاهش تولید و هم با کاهش فروش مواجه بوده است. امری که تقریبا برای  اکثر تولیدکننده های کشور به جز صنایع غذایی به وجود آمده است و چندان شرکت و مدیران آن یا حتی مقامات دیگر نیز قابل تغییر در وضعیت آن نیستند و تحت تاثیر شرایط جنگی کشوور است. 

با این وجود نکته مثبتی که در پتروشیمی پارس رخ داده است رشد فروش در مهرماه است. در گزارش مهرماه ۱۴۰۵، فروش ماهانه نسبت به ماه قبل حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و فروش تجمعی هفت‌ماهه نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۱۳ درصد کاهش داشته است. این موضوع می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت تدریجی فعالیت شرکت باشد؛ البته هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است.

۴. وضعیت ترازنامه و توان مالی

در ترازنامه پایان شهریور ۱۴۰۵، دو نکته مهم وجود دارد:

• نسبت بدهی به دارایی حدود ۵۸٫۶ درصد است.

• نسبت جاری حدود ۰٫۹۸ است؛ یعنی دارایی‌های جاری اندکی کمتر از بدهی‌های جاری هستند.

بنابراین وضعیت نقدینگی کوتاه‌مدت را باید با دقت بیشتری بررسی کرد. به‌خصوص حجم بالای مطالبات شرکت اهمیت دارد؛ باید دید این مطالبات با چه سرعتی وصول می‌شوند.

برای تحلیل وضعیت مالی پتروشیمی پارس، دو نسبت بسیار مهم وجود دارد که به ما کمک می‌کنند میزان اتکای شرکت به بدهی و توانایی آن برای پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت را ارزیابی کنیم: نسبت بدهی به دارایی و نسبت جاری.

۱. نسبت بدهی به دارایی: ۵۸٫۶ درصد

این نسبت نشان می‌دهد چه میزان از دارایی‌های شرکت از طریق بدهی تأمین مالی شده است. در « پتروشیمی پارس»، این نسبت حدود ۵۸٫۶ درصد است. یعنی از هر ۱۰۰ تومان دارایی شرکت، حدود ۵۸٫۶ تومان از محل بدهی و ۴۱٫۴ تومان از محل حقوق صاحبان سهام تأمین شده است.این موضوع به معنای آن است که شرکت تا حدودی به منابع مالی دیگران وابسته است. البته بدهی همیشه منفی نیست؛ اگر شرکت بتواند با استفاده از منابع استقراضی بازدهی بیشتری از هزینه تأمین مالی کسب کند، بدهی می‌تواند به رشد سودآوری کمک کند.

۲. نسبت جاری: ۰٫۹۸

این نسبت توانایی شرکت برای پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت با استفاده از دارایی‌های جاری را نشان می‌دهد. نسبت ۰٫۹۸ یعنی به ازای هر ۱۰۰ تومان بدهی کوتاه‌مدت، شرکت فقط ۹۸ تومان دارایی جاری دارد. این وضعیت نشان می‌دهد شرکت برای تسویه تعهدات کوتاه‌مدت خود ممکن است با محدودیت نقدینگی مواجه شود.

بنابراین نسبت بدهی ۵۸٫۶ درصد نشان‌دهنده اتکای نسبتاً بالای شرکت به منابع بدهی است و نسبت جاری ۰٫۹۸ نیز یک علامت هشدار درباره نقدینگی کوتاه‌مدت محسوب می‌شود. البته برای قضاوت قطعی باید سرعت وصول مطالبات، گردش موجودی‌ها و جریان نقد عملیاتی شرکت را نیز بررسی کرد.

۵. سود تقسیمی و طرح‌های توسعه

در مجمع سال مالی ۱۴۰۴، شرکت بیش از 90 درصد تقسیم سود داشته است این سیاست تقسیم سود برای سهامداران درآمدی جذاب است، اما تقسیم بخش بزرگی از سود می‌تواند منابع مالی باقی‌مانده برای توسعه شرکت را محدود کند. با این حال این نحوه سود از سوی سهام داران بورسی با اقبال بیشتری برخوردار است و می تواند به جذابیت سهم در ایام نزدیک به مجمع سالانه بیفزاید.

•         سود خالص هر سهم :  ۴۸۲ ریال
•         سود نقدی مصوب هر سهم: ۴۴۰ ریال
•         درصد تقسیم سود: ۹۱٫۲۹ درصد

یکی از موضوعات مهم و اتفاق مثبتی که می تواند دراین شرکت زیر نظر گرفته شود، پروژه PDH با ظرفیت اسمی ۶۰۰ هزار تن در سال است که  یکی از مهم‌ترین طرح‌های توسعه‌ای «پارس» است. پیشرفت فیزیکی آن در مهرماه به حدود ۲۹ درصد رسیده است. تکمیل این پروژه می‌تواند در بلندمدت به تکمیل زنجیره ارزش و افزایش ظرفیت سودآوری کمک کند. 

۶. جمع‌بندی تحلیل بنیادی؛

• رشد ۶۹ درصدی سود خالص.

• رشد ۲۷ درصدی سود عملیاتی.

• بهبود حاشیه سود ناخالص و خالص.

• افزایش موجودی نقد.

• برخورداری از طرح توسعه مهم PDH.

• افت ۴۲ درصدی درآمد عملیاتی.

• کاهش شدید تولید و فروش.

• افزایش بیش از دوبرابری هزینه مالی.

• وابستگی بخشی از رشد سود به تسعیر ارز و درآمدهای غیرعملیاتی.

• وضعیت نه‌چندان مطلوب نسبت جاری.

• ریسک تأخیر در پروژه‌های توسعه‌ای.

در کل می توان گفت؛ پتروشیمی پارس شرکتی سودآور است، اما کیفیت رشد سود آن به اندازه عدد ۶۹ درصدی جذاب نیست. و باید  سه موضوع را برای ارزیابی این سهم تعیین‌ تکلیف شود تا بتوانیم مسیر آینده این شرکت را پیش بینی کرد.

1. آیا تولید و فروش در ماه‌های آینده به ظرفیت قبلی بازمی‌گردد؟

2. آیا سودآوری شرکت بدون اتکا به تسعیر ارز و درآمدهای غیرعملیاتی نیز قابل حفظ است؟

3. آیا قیمت فعلی سهم نسبت به سود قابل تکرار آینده ارزان است؟

اما فارغ از این مسایل با برطرف شدن تهدیدات بیرونی و اثرات ناشی از جنگ و تحریم، عملا پتروشیمی پارس به مسیر تولید و فروش سابق خود بازخواهد گشت و آن در حالت باید ارزندگی شرکت با سایر شرکت های پتروشیمی مقایسه شود.