اعتدال: روند نابودی و از دست دادن آثار باستانی و تاریخ و هویت کشورمان نه تنها تمامی ندارد بلکه باید باز هم شاهد نابودی یکی دیگر از آثار تاریخی باشیم گویی این روند همین طور ادامه می‌یابد، روندی که تنها پشیمانی و رنجی باقی می‌گذارد که دیگر هیچ سودی نخواهد داشت.

این بار نوبت به دیوار تاریخی گرگان رسیده، دیواری که بعد از دیوار بزرگ چین و دیوار آلمان، سومین دیوار دفاعی جهان به لحاظ طول است و از نظر ملی و تاریخی برای ما بسیار ارزشمند است. این دیوار در طول مسیر خود دارای تاسیسات وابسته مانند خندق، زنجیره‌ای از قلعه‌ها، کوره‌های آجرپزی، سد، کانال‌های هدایت آب و... است. تحقیقات حاکی از وجود پادگان‌های عظیم در طول مسیر دیوار گرگان و شواهدی مبنی بر وجود استقرار سربازان در قلعه‌ها است، قلعه‌های دیوار، 26 قلعه است که توسط ده‌ها سرباز محافظت می‌شدند.

آیا به راستی چاره‌ای جز تخریب نیست وهر مسیر انتخابی دیگر این دیوار را برش می‌زند، یا انتخاب نکردن مسیری دیگر، به دلیل بالا رفتن هزینه‌ها است؟

به گزارش مهر، راه آهن گرگان - اینچه برون به طول 94 کیلومتر در گلستان در دست ساخت است که با ساخت این خط آهن ، ارتباط ریلی ایران با ترکمنستان ، قراقستان و دیگر کشورهای آسیای‌میانه نیز برقرار خواهد شد.

اجرای این طرح بزرگ ملی که بخشی از راه آهن ایران - قزاقستان - ترکمنستان است ، تیـر ماه پارسال با حضور وزیر مسکن و شهرسازی آغاز شد.

      

برای اجرای راه آهن 94 کیلومتری گرگان - اینچه برون 140 میلیارد تومان اختصاص یافته است.این خط ریلی در جهت اتصال با کشورهای آسیای میانه باخلیج فارس از طریق جمهوری اسلامی ایران و در نهایت به آسیای شرقی و جنوب شرقی کاربرد دارد.طول کل مسیر حدود 960 کیلومتر است که از کشور قزاقستان در ناحیه اوزون شروع شده و پس از عبور از ناحیه شرق دریای خزر به کشور ترکمنستان در ناحیه برکت می رسد.

همچنین این خط ریلی در محدوده اترک واقع در منطقه داشلی برون و اینچه برون از خاک ترکمنستان خارج می شود.

هدف اصلی از اجرای پروژه حجم بار ترانزیت جابجایی در این محور به سمت خلیج فارس و اقیانوس هند است که می تواند در رونق اقتصادی کشور و استان گلستان اثرات شایان توجهی به همراه داشته باشد.

طول این خط آهن در ایران 94 کیلومتر ، در ترکمنستان 700 کیلومتر و در قزاقستان 140 کیلومتر است.این طرح در قزاقستان به پایان رسید ، در ترکمنستان حدود 40 درصد پیشرفت دارد و در ایران ( گلستان ) قرار است در 6 ماه اول امسال به بهره برداری برسد.

خط آهن گرگان - اینچه برون در منطقه ای حدفاصل شمال آق قلا از وسط دیوار تاریخی گرگان عبور می کند و این دیوار را به دو نیم تقسیم می کند.

دیوار تاریخی گرگان سومین دیوار دفاعی جهان است که در منطقه ای در شمال آق قلا واقع و قرار است بدلیل عبور ریل قطار برش بخورد، در چنین شرایطی کارشناسان میراث فرهنگی تأکید دارند اجرای این طرح آسیبی به اثر تاریخی نخواهد زد!

به گزارش مهر، طول این دویوار تاریخی در حدود 200 کیلومتر و عرض آن پنج تا 10 متر بوده که با مصالح آجر به ابعاد 40 در 40 در 10 سانتیمتر ساخته شده است.

این دیوار در طول مسیر خود دارای تاسیسات وابسته نظیر خندق، زنجیره ای از قلعه ها، کوره‌های آجرپزی ، سد، کانالهای هدایت آب و ... بوده است.

دیوار دفاعی گرگان پس از دیوار بزرگ چین و دیوار آلمان، سومین دیوار دفاعی جهان به لحاظ طول محسوب می شود و تحقیقات حاکی از وجود پادگانهای عظیم در طول مسیر دیوار گرگان و شواهدی مبنی بر وجود استقرار سربازان در قلعه هاست، قلعه های دیوار (26 قلعه) توسط دهها سرباز محافظت می شدند. اجرای طرح راه آهن گرگان - اینچه برون و عبور ریل قطار از دیوار تاریخی گرگان، مباحثی بین دوستداران میراث فرهنگی ایجاد کرده است.

مدیرکل میراث فرهنگی گلستان در این گفت: راه آهن گرگان - اینچه برون از دیوار تاریخی گرگان رد می شود ولی آسیبی برای این طرح ندارد.

قربان عباسی افزود: دیوار تاریخی گرگان، سومین دیوار تاریخی جهان است ولی با توجه به ایجاد خط راه،‌ نمی توان مانع توسعه استان شد .

وی اظهار داشت: با کاوشی که انجام می دهیم و با یک شکاف کوچک تمام داشته ها و یافته های دیوار را بیرون می کشیم و اکنون مجوز کاوش را برای بیرون آوردن دیوار از زیر زمین گرفتیم.

وی عنوان کرد: قسمتی از دیوار به بیرون کشده می‌شود و حداقل چند قلعه و قسمتی از دیوار از زیر خاک بیرون می آید تا مردم این میراث فرهنگی را مشاهده کنند.

جبرییل نوکنده مشاور میراث فرهنگی گلستان و عضو هیئت علمی پژوهشکده میراث فرهنگی نیز گفت: راه آهن گرگان در شمال شهر آق قلا دیوار تاریخی گرگان را قطع می کند.

وی افزود: هیچ راهی وجود ندارد که راه آهن از روی دیوار رد نشود، این ریل گذاری به هر شکل که انجام شود، در قسمتی، دیوار را برش می زند.

وی اظهار داشت: ما با مسئولان راه آهن رایزنی کردیم و آنها تعهد کردند که از طریق پروژه های عمرانی، هزینه مطالعات باستان شناسی را بدهند و ما کاوش باستان شناسی را انجام دهیم.

وی افزود: مجوز را از پژوهشکده باستان شناسی گرفتیم و آنها تعهد کردند تامین اعتبار کنند و بزودی کار کاوش دیوار گرگان در همان محدوده ای که راه آهن قرار است از روی دیوار عبور کند، انجام می شود.

وی در پاسخ به این سؤال که عبور راه آهن از دیوار گرگان بر روند ثبت جهانی این اثر تاثیر منفی ندارد، گفت: این امر نمی تواند تاثیر منفی داشته باشد.

نوکنده گفت: یک زمانی پروژه کوچک است مانند انتقال طرحی از روستایی به روستای دیگر که در این موارد میراث فرهنگی مخالفت خواهد کرد.

وی عنوان کرد: در حال حاضر هیچ راهی ندارد که راه آهن گرگان از دیوار تاریخی گرگان عبور نکند و هر مسیری انتخاب شود، این دیوار را در قسمتی برش می زند.

این پژوهشگر گفت: سطح زمین اطراف با سطح دیوار مساوی است و مطمئن هستیم که در زیر زمین نیز بقایایی از دیوار وجود دارد و با انجام کاوش بسیاری از یافته ها کشف می شود.

ظهور پرواز مدیرکل سابق راه آهن شمال نیز گفت: راه آهن گرگان – اینچه برون بعد از رسیدن به گرگان و در 10 کیلومتری ایستگاه فعلی گرگان به ایستگاه جدیدی متصل می شود.

وی اظهار داشت: این ریل سپس در آنجا به سمت راست دور می زند و به ایستگاه سبز دشت متصل می شود.

وی عنوان کرد: برای اجرای این طرح مطالعات و مشاره صورت گرفته و تمامی موارد مانند مردابها و تالابهایی که در منطقه وجود دارند مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفته تا اجرای راه آهن آسیبی وارد نکند.

ظهور پرواز گفت: تمام موارد بررسی شده و مشاور مطالعه کرده و قرار است راه آهن شش ماه اول به بهره برداری برسد.

دیوار تاریخی گرگان از نظر شرایط زیست محیطی در دو بخش کوهستانی و نیمه بیابانی جای دارد و به لحاظ موقعیت جغرافیایی به فاصله اندکی از گرگانرود و در امتداد آن ( بخش اعظم آن در قسمت شمالی رودخانه ) قرار دارد.

امروز بقایای دیوار تاریخی گرگان از کرانه های شرقی دریای مازندران در دشت ترکمن صحرا تا ارتفاعات و دره های البرز شرقی در دامنه بیلی کوه ( پارک ملی گلستان نزدیک روستای زاو در شمال شرقی کلاله ) قابل مشاهده است.