کد خبر: ۲۴۸۵۳۰
تاریخ انتشار: ۲۲ دی ۱۳۹۹ - ۰۹:۳۸
شهر همدان از دیرباز در دل خود، چندین محله‌ی مسکونی را جای داده است که بسیاری از آنها اینک نیز واجد همان خصوصیات اولیه هستند. در این محله‌ها مراکزی وجود دارد که عرضه کننده خدمات روزانه به ساکنان هستند.«جولان» از قدیمی‌ترین محلات همدان است؛ «جولان» در اصل "جولاهان" خوانده می‌شد و بعدها به صورت «جولان» درآمده است. جولاهان به معنای نساجی و بافندگی و برگرفته از کلمه جولا به معنی نساج و بافنده است. محله «جولان» جزو محلاتی است که در هسته اولیه شهر قرار داشته و در شمال شرق بافت کهن شهر همدان قرار گرفته و از محلات گسترده و دارای قدمتی بیش از سایر محلات شهر است.

جولان نام محله‌ای است در همدان که در قدیم بافندگان در آن خانه داشتند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان جزو محلاتی است که در هسته اولیه و در شمال شرق بافت کهن شهر همدان قرار گرفته است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان و سایر محله‌ها، مثل محله‌ی شالبافان و نظربیگ از یک سمت در حاشیه شمال شرقی تپه هگمتانه قرار گرفته و از سویی دیگر مجاور اراضی کشاورزی است.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


محلات و کوچه‌های قدیمی، از جمله میراث ارزشمند فرهنگ ما بوده است که از دوران کهن به یادگار مانده است. محلاتی که هنوز از در و دیوار خانه‌هایش می‌توان صدای شادمانه کودکان و راز و نیاز پدربزرگ‌ها و مادر بزرگ‌ها را شنید.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


از دست رفتن هویت محله‌ها موجب کمرنگ شدن تعلق‌خاطر شهروندان به شهرها شده و همبستگی اجتماعی را کاهش داده است.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


استحاله انسان شهری در میان سنگ و آهن، خیابان‌های شلوغ و پرترافیک و آپارتمان‌های آسمان‌خراش معضل زندگی امروز شهری است، انسانی که حالا به‌جای مناسباتی که پیش از این در ساختار محله‌ها جاری بود در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی غرق‌شده است.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

طی دهه‌ها و سال‌های اخیر با رشد شهرسازی مدرن سبک زندگی مردم نیز تغییرات جدی داشته است. کارکرد محله‌ها تقریباً از بین رفته و یا بسیار کمرنگ شده‌ است که تأثیر این موضوع را می‌توان در تغییر ارزش‌های فرهنگی و مناسبات اجتماعی اعم از مردم‌داری، همسایه داری، صله‌رحم، همدردی و ... دید، موضوعی که برای جامعه ایرانی یک زنگ خطر محسوب می‌شود.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان



جولان محله‌ای که حالا تاریخش به همت پژوهشگران به رشته تحریر درآمده تا برای آیندگان و آنهایی که با پیشرفت دنیای مدرن روز به روز از فرهنگ قدیمی خود فاصله می‌گیرند، همچون گنجی ارزشمند یه یادگار بماند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


هگمتانه ریشه همدان است و قدیمی‌ترین محله همدان به نام جولان در کنار هگمتانه واقع بوده که هر تخریب شده‌اند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان از قدیمی‌ترین محله‌های همدان دستخوش تغییرات زیادی در دوران پهلوی و نیز در سال‌های پس از انقلاب شده است، تا آنجا که امروز از بافت تاریخی آن تقریباً چیزی باقی نمانده است.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


هویت محله‌های قدیمی همدان که هریک حکایتی از ناگفته‌های بسیاری در دل دارد که این روزها برای بسیاری از جوانان این دیار ناشناخته مانده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان محله‌ای که هنوز ساکنانش به لهجه همدانی صحبت می‌کنند و میزبان یکی از هیئت های قدیمی همدان به نام هیئت سقاهای جولان است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


محله‌هایی چون جولان، نظربیگ، پای مصلا، محله ملاجلیل و محله حاجی از محلات شناخته شده همدان هستند.


گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان در اصل "جولاهان" خوانده می‌شد و بعدها به صورت جولان درآمده است. جولاهان به معنای نساجی و بافندگی و برگرفته از کلمه جولا به معنی نساج و بافنده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


تپه باستانی هگمتانه و کلیسای گریگوری در مجاورت محله قدیمی جولان قرار دارد.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


مردم همدان محله جولان را با خانه‌های قدیمی آن می‌شناسند که اکنون فقط تعدادی از آنها برجای مانده که بیشتر آنها نیز مربوط به دوره قاجار است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


براساس تحقیقات میدانی و کتابخانه‌ای، حداقل 82 محله و زیرمحله در همدان شناسایی شده‌اند که محله­ «جولان» از قدیمی‌ترین محلات این شهر است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

متاسفانه با گسترش شهرنشینی و از بین رفتن بافت سنتی شهر، شاهد فراموش شدن این محلات هستیم، در حالیکه این محلات بخشی از هویت مردم بوده و لازم است که حفظ شوند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


در حال حاضر قسمتی از محله جولان، مغازه‌های فروش ابزارآلات و تعمیرگاه ماشین‌های سبک و سنگین به خود اختصاص داده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


بسیاری از خانه‌های قدیمی همدان «نقب» داشتند. به‌طوری‌که نقب، از راه زیرزمینی چند خانه را به هم متصل می‌کرده و به‌علاوه دارای کنج‌هایی برای مخفی شدن و مخفی کردن اجناس بوده. برخلاف امروز، خانه هرقدر داخل کوچه تنگ و با دیوارهای بلند بوده، مِلکی بهتر و مرغوب‌تر به حساب می‌آمد و اگر در کوچه بن‌بست قرار داشت و دارای امتیاز بزرگی بود.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


جولان در سال‌های نه چندان دور اصیل‌ترین شـهروندان همـدانی را در دل خود جای داده بود. اما کم کم،به دلیل فرسودگی و برخی سیاست های توسعه شهری، ساکنان اصـلی از این محله خـارج شـدند.



گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


در محله‌های قدیم همدان عناصر شاخصی با هدف رفع نیاز اهالی دایر شده بود که نانوایی، قصابی، بقالی و لبنیاتی، خیاطی، کفاشی، قهوه‌خانه، مسگری، مکتب‌خانه، حلبی‌سازی، لحاف دوزی و سقاخانه برخی از این عناصر هستند.



گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


برخی می‌گویند جولان، محل جولان اسب‌ها بوده و بیشتر درشکه داران از جمله سمیع درشکه‌چی که ناوگان حمل مسافر همدان را عهده‌دار بوده و یا اروج گاری‌چی که چندین دستگاه گاری داشته و حمل چرم خام و کل کالاهای تجار را انجام می‌داده اسب‌هایشان را در این محل نگهداری می‌کرده‌اند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


با گسترش روند شهرنشینی شاهد تضعیف جایگاه محله‌ها هستیم، به ‌طوری‌که این امر در سبک زندگی امروز خانواده‌ها و افراد در شهرهای مختلف تأثیر خود را گذاشته است.



گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


این محله دارای کوچه‌های تنگ و باریک بود و برخی از خانه‌ها تقریباً کوچک در آنها جای می‌گرفته است. برخی کوچه‌ها دارای ساباط بوده‌اند که مکان مناسبی برای جلوگیری از تهاجمات بوده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


با تخریب بسیاری از خانه‌های قدیمی جولان به دست مالکان و احداث آپارتمان‌های بی‌هویت به جای آنها، بسیاری ساکنین قدیمی جولان دلبستگی خود را از دست دادند و محله را ترک کردند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


شهر همدان از ساختارهای مذهبی همچون مساجد و آرامگاه‌ها برخوردار بوده و تعدد محله‌ها و مراکز محله‌ای با بناهایی همچون مساجد و بناهای عمومی همراه بوده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان



بناهای تاریخی واقع در محله جولان از جمله خانه سیفی، خانه شریفی، خانه قهاری، حمام جولان، حمام ضرابی و... ثبت آثار ملی هستند

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان




گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


استحاله انسان شهری در میان سنگ و آهن، خیابان‌های شلوغ و پرترافیک و آپارتمان‌های آسمان‌خراش معضل زندگی امروز شهری است، انسانی که حالا به‌جای مناسباتی که پیش از این در ساختار محله‌ها جاری بود در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی غرق‌شده است.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان


محله جولان به دلیل اعتبار خاصی که در شهر داشته، یکی از پایگاه‌های مهم مذهبی در همدان هم بوده و سقاخانه‌ها، عباسیه و حسینیه جولان از قدیم در این استان بسیار معروف بوده و همچنان هم هستند.

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان

گوشه به گوشه ایران؛ «محله جولان» همدان










نام:
ایمیل:
* نظر:
عکس خبری