کد خبر: ۲۲۲۵۴۷
تاریخ انتشار: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۷:۲۲
»
دومین گزارش غیررسمی انصاف نیوز از تیراژ روزنامه‌ها که در ماه جاری – اردیبهشت ماه ۹۸ – تهیه شده است، نشان دهنده‌ی افت شدید از سال گذشته تاکنون است؛ در این مدت کاغذ با بحران مواجه شده و تورم افزایش ناگهانی داشته است.
حالا گزارش تیراژ روزنامه‌ها اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. روز گذشته، یعنی یکشنبه ۲۹ اردیبهشت‌ماه، در نخستین جلسه‌ی دور جدید «کمیته‌ی توزیع کاغذ مطبوعات» مقرر شده است «تخصیص کاغذ براساس راستی‌آزمایی مصرف واقعی مطبوعات صورت گیرد». این تاکید برای آن است که تیراژ روزنامه‌ها شفاف نیست و ادعاهای غیرواقعی در این باره کم نیست.

به گزارش اعتدال، پس از انتشار گزارش اول انصاف نیوز در تابستان سال گذشته، چند روزنامه به آمار آن ایراد گرفتند اما امکان راستی آزمایی عملی گزارش قبلی و جدید وجود ندارد مگر اینکه درهای چاپخانه‌ها به روی گزارشگران باز شود.

به عنوان مثال مدیر مسوول یکی از روزنامه‌های وابسته به یک نهاد غیرخصوصی پس از آن در تماس با خبرنگار انصاف نیوز مدعی شد که شش برابر چاپ می‌کنند اما با درخواست حضور خبرنگار در زمان چاپ در چاپخانه‌ای که متعلق به خود آن روزنامه است، مخالفت کرد.

آمار یکی از دیگر روزنامه‌ها که تیراژ آن در گزارش اول، چند نسخه ذکر شده بود، در آن مقطع با تعجب روبرو شد. روزنامه‌ی قانون که از چند ماه پیش توقیف شده، در آن مقطع نیز چاپ نمی‌شد و تنها بر روی سایت اینترنتی قابل دیده شدن بود؛ تعداد روزنامه‌های مشابه این وضعیت اکنون افزایش یافته است.

در حال حاضر حدود ۲۰ چاپخانه روزنامه‌های اصلی را چاپ می‌کنند. بعضی از روزنامه‌ها خودشان هم چاپخانه دارند. دو چاپخانه‌ی همشهری به دلیل وضعیت تیراژ هم‌اکنون کار نمی‌کند و تنها یک چاپخانه‌ی آن فعال است.

نام چاپخانهروزنامه‌هایی که چاپ می‌کند
فرهیختگانفرهیختگان، ایران، شهروند،
همشهری *همشهری
روستاآرمان، اعتماد، تعادل، همشهری، تایمز، اقتصاد نوین، اقتصاد برتر
بهبهانی – جام،جمایران
جام جمجام جم، صبح نو، اخبار کیش
بانک ملیمحلی‌ها را می‌زند، گاهی ایران و جام جم
نشر چاپروزان، توسعه، آفرینش، و متفرقه‌ها
چاپ گسترمتفرقه‌ها، گاهی خبرورزشی
کار و پیاممتفرقه‌ها، نیازمندی‌های همشهری
رواقخراسان، خودرو، فرصت، …
کار و کارگرکار و کارگر، کارون، تفاهم، بهار
گلریز (روزنامه شرق)شـرق، هـمدلی، نسل فــردا، منــاقصه، جــهان صنعت
جوانجوان، قدس
طوطیمتفرقه‌ها
اطلاعاتاطلاعات، کیهان، دنیای اقتصاد
جمهوریجمهوری
بامشاد سبزمتفرقه‌ها
سلاممتفرقه‌ها، پیروزی
خراسانخراسان (برای مشهد)
روزتابدنیای اقتصاد، آفتاب یزد
سرزمین سبزسازندگی


ضعف نظارت همزمان با اختصاص دلار ۴۲۰۰ تومانی به واردات کاغذ برای روزنامه‌ها در حالی که قیمت دلار آزاد بین ۱۴ تا ۱۵ تومان است، انگیزه‌ی بالایی را برای سوءاستفاده ایجاد کرده است. حواله‌های کاغذ خرید و فروش می‌شود و حتی در یک مورد عجیب، یک روزنامه‌ی خصوصی حواله‌ی کاغذ می‌گیرد و می‌فروشد و به صورت رایگان با کاغذ یک روزنامه‌ی غیرخصوصی چاپ می‌کند!

در این بین، تیراژ واقعی از مهمترین فاکتورها برای سهمیه‌ی کاغذ با دلار ۴۲۰۰ تومانیست. ضمن اینکه تیراژ در میزان یارانه، سهم از آگهی‌های معمولی و به‌ویژه آگهی‌های دولتی نیز تاثیر مستقیم دارد. خبرنگار انصاف نیوز از طریقی به تیراژی غیررسمی دست پیدا کرده و بخش‌هایی از آن را با یک منبع دیگر هم بررسی کرده است.

توضیح جدول اول
در زیر دو جدول می‌بینید. در جدول اول ۸۱ روزنامه وجود دارد. چند روز پیش، وزارت ارشاد جدول «یارانه علی الحساب نوبت اول سال ۹۸ – روزنامه‌ها» را منتشر کرد که بر اساس آن، ۲۴۶ روزنامه‌ی سراسری، منطقه‌ای و استانی یارانه گرفته‌اند. امکان بررسی تیراژ همگی آنها برای انصاف نیوز وجود نداشت، برای همین آنهایی را که بیشتر از ۵۰ میلیون تومان در این نوبت یارانه گرفته‌اند بررسی شدند؛ یعنی ۸۱ روزنامه.


نام روزنامهصاحب امتیازگسترهیارانه علی الحساب نوبت اول سال ۹۸ به میلیون تومانتیراژ غیررسمی (تعداد به نسخه)ملاحظات
خبر ورزشیغلامحسین واحدی پور تبریزیسراسری۱۹۴۱۶۰۰۰ادعایی دیگر: حدود ۲۵ هزار نسخه
دنیای اقتصادشرکت دنیای اقتصاد تابانسراسری۱۹۸۱۵۰۰۰منبعی دیگر می‌گوید تیراژ آن پایین‌تر است
خبر جنوبغلامحسین واحدی پور تبریزیمنطقه‌ای۱۸۱۸۷۰۰منبع دوم می‌گوید بیش از ۱۲ هزار است
شرقمهدی رحمانیانسراسری۱۸۴۶۰۰۰منبع دوم می‌گوید بین ۵ تا ۶ هزار است
آرمان امروزهوشمند سفیدیسراسری۱۸۱۳۸۰۰_
پیروزیمهدی بگلریسراسری۸۷۳۵۰۰منبع دوم: ۱۰۰۰ نسخه
اعتمادالیاس حضرتیسراسری۱۸۹۳۲۰۰روزی ۷۰۰ نسخه در مجلس توزیع می‌شود
آفتاب یزدمنصور مظفریسراسری۱۴۸۳۰۰۰_
جمهوری اسلامی**سراسری۱۳۸۳۰۰۰_
Financial tribuneشرکت دنیای اقتصاد تابانسراسری۹۲۲۵۰۰بیشتر مشتری‌ها: هتل‌ها
دنیای خودروخشایار نظریان رستمیسراسری۱۱۷۲۰۰۰_
هفت صبحشرکت هفت صبح ماندگارسراسری۱۵۶

عصر اقتصادموسسه رسانه‌ای عصر سرامدان اقتصادیسراسری۱۱۴۱۵۰۰_
توریسمغلامحسین واحدی پور تبریزسراسری۱۰۸۱۵۰۰_
مردم سالاریحزب مردم سالاریسراسری۱۰۰۱۵۰۰_
امروز خراسان جنوبیمحمود حیدریاستانی۷۵۱۵۰۰_
آراز آذربایجانابراهیم آقازادهاستانی۶۸۱۵۰۰_
پیام عسلویهموسسه‌ی غیر تجاری هوشمند رسانه امروزسراسری۶۸۱۵۰۰بیشتر در ارگان‌ها توزیع می‌شود
شروعام لیلا تاج‌داریسراسری۶۸۱۵۰۰_
فرصت امروزموسسه مطبوعاتی فرصت سازان امروزسراسری۶۸۱۵۰۰منبع دوم: ۱۰۰۰ نسخه
سازندگیحزب کارگزاران سازندگیسراسری۱۷۷۱۲۰۰_
جهان صنعتمحمدرضا سعدیسراسری۱۳۰۱۲۰۰_
اقتصاد برتراحمد خاتم‌الملهسراسری۶۴۱۲۰۰_
کار و کارگرخانه کارگزسراسری۵۴۱۲۰۰_
ابتکارمحمدعلی وکیلیسراسری۱۴۶۱۰۰۰منبع دوم: بسیار کمتر از این تعداد است
تعادلموسسه رسانه نگاران خوب اندیشسراسری۱۳۵۱۰۰۰_
دی ۱۹مرتضی داستانیسراسری۹۲۱۰۰۰_
وطن امروزمهرداد بذرپاشسراسری۹۲۱۰۰۰_
گلنعمت اله شهبازیسراسری۸۷۱۰۰۰منبع دوم: ۵۰۰ نسخه
عصر مردممحمد عسلیسراسری۷۶۱۰۰۰_
شاخه سبزسید علی بابامیریسراسری۷۴۱۰۰۰_
زاینده رودشرکت توسعه رسانه برتر زاینده‌رودسراسری۶۷۱۰۰۰_
زعفرانابوالفضل زاهدی پوراستانی۶۶۱۰۰۰_
ستاره صبحعلی صالح ابادیسراسری۶۶۱۰۰۰_
اخبار صنعتناهید طاهرخانیسراسری۶۵۱۰۰۰_
رسالتبنیاد رسالتسراسری۶۱۱۰۰۰_
اقتصاد مردمموسسه پیام اقتصاد امروزسراسری۵۷۱۰۰۰_
باخترکامران سعادتمحلی۷۵۸۵۰_
صمتموسسه فرهنگی مطبوعاتی گسترش صنعتسراسری۸۷۸۰۰_
نسل فردارضا محزونیهسراسری۵۳۸۰۰_
همدلیولی الله شجاع پوریانسراسری۸۲۷۰۰_
مناقصه_مزایدهموسسه روزنامه مناقصه مزایدهسراسری۶۴۷۰۰_
جهان اقتصادموسسه رسانه گستر سادهسراسری۶۳۷۰۰_
پیام قمحجت حیدریاستانی۵۰۷۰۰_
صبح ساحلشرکت تعاونی روزنامه و چاپخانه صبح ساحلمنطقه‌ای۵۵۶۰۰_
نسیمابراهیم بهمنی جلالیسراسری۵۳۶۰۰_
Iran Newsموسسه سخن گسترسراسری۵۱۶۰۰_
تجارتموسسه فرهنگی افق رسانه پویاسراسری۵۸۵۰۰_
پیام آشناموسسه همگامان اندیشه زمانسراسری۵۷۵۰۰_
اقتصاد ملیشرکت نوید آوران صبحسراسری۵۶۵۰۰_
آفرینشعبدالله جعفرعلی جاسبیسراسری۵۵۵۰۰_
رویداد امروزشرکت رسانه رویداد پارسیسراسری۵۵۵۰۰_
مواجهه اقتصادیحسن نجف وندسراسری۵۴۵۰۰_
اقتصاد سرآمدفیروز اسماعیلی نژادسراسری۵۳۵۰۰_
آوای خراسان جنوبیغلامرضا جعفرپور مقدمسراسری۵۱۵۰۰_
صبح نوفرشاد مهدی پورسراسری۵۰۵۰۰_
اصفهان امروزرضا محزونیهاستانی۶۵۴۰۰_
ابرار ورزشیسید محمد صفی زادهسراسری۶۴۳۰۰منبع دوم: ۲۰۰ نسخه
بشارت نوجواد آذرنگارسراسری۶۳۳۰۰_
پله‌پلهشرکت الهام گستر امروزسراسری۶۱۳۰۰_
مهد آزادیشهرزاد پیمانسراسری۵۴۳۰۰_
شیراز نوینضرغام صادقیمنطقه‌ای۵۲۳۰۰_
توسعه ایرانیموسسه اطلاع رسانی و خبرگزاری کار ایرانسراسری۹۵۲۰۰_
جملهموسسه کلبه امید مازرونسراسری۷۱۲۰۰_
عصر توسعهاسرافیل عبادتی ساری قیهسراسری۶۴۲۰۰_
کیمیای وطنمظفر حاجیان حسین آبادیسراسری۶۴۲۰۰_
عصر ایرانیانموسسه انتشار نشریه عصر ایرانیانسراسری۶۳۲۰۰_
افسانهپیمان بهادریمنطقه‌ای۵۹۲۰۰_
تفاهمحسین یحیائی رودبارکیسراسری۵۵۲۰۰_
دریاایوب دبیری نژادمنطقه‌ای۵۱۱۵۰خیلی وقت‌ها منتشر نمی‌شود
پیام ماموسسه‌ی مطبوعاتی پیام آوران کرمانسراسری۵۹۱۰۰_
شاپرکعبداله جعفرعلی جاسبیسراسری۵۹۱۰۰_
سبزینهبابک کلانیسراسری۵۶۱۰۰_
نور خوزستانسید محمدطاهر موسوی زادهمنطقه‌ای۵۶۱۰۰_
امتیازغلامحسین شعبانیسراسری۵۳۱۰۰_
عصر آزادیموسسه مطبوعاتی پیمان عصر رورشنسراسری۵۲۱۰۰_
نقشحسین یحیائی رودبارکیسراسری۵۱۱۰۰_
نوآورانفیروز نعیم محبوبیسراسری۷۹حدود ۳۰ تا ۵۰_
کائناتجمعیت ایران فرداسراسری۶۵حدود ۳۰ تا ۵۰_
تماشابهمن حاجات نیاسراسری۵۱حدود ۳۰ تا ۵۰_
روزانشمسی پور محمدیسراسری۵۱۰چاپ نمی‎شود


توضیح جدول دوم

جدول دوم تعدادی از روزنامه‌های مهم غیرخصوصی هستند. تیراژ این روزنامه‌ها که برخی از آنها در گزارش تابستان گذشته بسیار بالاتر بود، افت اصلی را در میان آمار کلی روزنامه‌ها نشان می‌دهد.



آمار چند روزنامه‌ی غیرخصوصی که زیرمجموعه‌ی نهادها هستند



نام روزنامهتیراژ غیررسمی (تعداد به نسخه)ملاحظات
ایران۴۰۰۰۰منبع دوم: ۳۰ هزار نسخه است
خراسان۳۱۲۰۰اکثر آن در مشهد چاپ و توزیع می‎شود
همشهری۲۵۰۰۰.
جام جم۲۵۰۰۰.
قدس۲۱۵۰۰اکثر آن در مشهد چاپ و توزیع می‎شود
جوان۱۰۰۰۰منبع دوم: بسیار پایین‌تر است
ایران ورزشی۷۰۰۰.
شهروند۵۰۰۰منبع دوم: ۳ هزار نسخه است
فرهیختگان۴۰۰۰
کیهان۳۵۰۰.
اطلاعات۳۰۰۰.

ناامیدی از سامانه‌ی دسترسی آزاد به اطلاعات

برای پیگیری و تکمیل گزارشی که در تاریخ ۱۷ مردادماه ۹۷ درباره‌ی تیراژ روزنامه‌ها در انصاف نیوز منتشر شد و واکنش‌های فراوانی را در پی داشت، در دو نوبت درخواست‌هایی مبنی بر اعلام آمار تیراژ روزنامه‌های سراسری در سامانه‌ی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات ثبت شد، که به هیچ یک پاسخی منتهی نشد.

متن درخواست اولیه‌ای که توسط خبرنگار انصاف نیوز با عنوان «تیراژ روزنامه‌ها» در تاریخ ۲۰ مردادماه در این سامانه ثبت شد:

«باسلام؛ با توجه به بحران کاغذ و غیر شفاف بودن تیراژ روزنامه‌های داخلی دریافت کننده‌ی یارانه، از آن وزارتخانه درخواست می‌شود تا:

۱ . تیراژ اعلام شده از سوی روزنامه‌های سراسری و همچنین روزنامه‌های محلی به وزارتخانه

۲ . در صورت وجود، تیراژ واقعی همان روزنامه‌ها که اطلاعات آن نزد آن وزارتخانه موجود است

در اختیار درخواست کننده قرار گیرد».

این موارد از سازمان «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» خواسته شد که در نهایت در تاریخ ۲۱ مردادماه در پاسخی که به آن داده شد دستگاه انتخاب شده -وزارت ارشاد- نامرتبط با موضوع درخواست تشخیص داده شده بود. در این پاسخ آمده است:

«سلام. درخواست شما به شماره پيگيري ۱۵۳۳۹۷۴۴۰۰۸۰۲ بررسي شد .دستگاهی که برای اين درخواست انتخاب کرده‌ايد نامرتبط است. دبیرخانه هیات نظارت بر مطبوعات که مرتبط با موضوع درخواست شماست باید انتخاب نمایید.

نام مدير: سید مرتضی موسویان».

در پی نامرتبط خواندن دستگاه پیشین و معرفی «دبیرخانه‌ی هیات نظارت بر مطبوعات» به عنوان دستگاه مرتبط، درخواست دوم با همان عنوان قبلی، یعنی «تیراژ روزنامه‌ها» در تاریخ ۲۴ مرداد ماه ثبت شد. در متن درخواست دوم هم اطلاعاتی از آمار تیراژ روزنامه‌های سراسری و محلی (رسمی و غیر رسمی) سراسر کشور از دبیرخانه‌ی هیات نظارت بر مطبوعات خواسته شده بود.

در این نوبت هم «هومن عظیمی»، مدیر بخش مربوطه در پاسخ به این درخواست نوشت: «سلام. درخواست شما به شماره پيگيری ۱۵۳۴۳۳۷۶۱۵۰۱۳ بررسی شد. دستگاهي که براي اين درخواست انتخاب کرده‌ايد نامرتبط است».

این درحالی است که اینبار دستگاه مرتبطی برای عنوان کردن درخواست پیشنهاد نشد و استفاده از این سامانه، حداقل در این مورد و تاکنون، بی نتیجه بوده است.


نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: