کد خبر: ۲۲۰۳۶۱
تاریخ انتشار: ۱۶ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۴
»
محمدعلی اسلامی ندوشن
دنیای امروز مقدار زیادی افراطی‌مآب است یا چپ گراست یا راست‌گرا یا فرقه‌گرا. ایران از این خط باید بیرون بیاید. باید یک راه میانه در پیش بگیرد.

به گزارش اعتدال، محمدعلی اسلامی ندوشن در سالنامه روزنامه ایران نوشته است: داریوش شایگان می‌گوید، «ایران همیشه یک امپراتوری بوده است.» او با نقل قول از رابرت کاپلان، متفکر آمریکایی در کتاب «تلاقی جغرافیا» می‌گوید در منطقه خاورمیانه تنها کشوری که مرزهای طبیعی و تاریخ طولانی دارد و مرزهای فرهنگی آن فراتر از مرزهای جغرافیایی می‌رود، ایران است. در کتابچه سال ۹۸ روزنامه ایران سعی شده از این منظر مانایی تاریخی و توانایی فرهنگی، هنری، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، اقلیمی و قومی ایران مرور شود.

امروز که موجودیت ایران از نگاه بدخواهان در خطر است، داشته‌هایمان را بار دیگر ببینیم؛ ظرفیت‌های مغفول و توانایی‌های مکشوف را در نظر بگیریم، راه‌های رفته و نرفته را بازخوانی کنیم و سر آخر از زبان سرآمدان و کارآمدان هر حوزه بپرسیم، سر نهفته در این نام «ایران» چیست؟ آنچه ما را از درون قوی و از تهدید تهی می‌کند، کشف رموز قدرت نهفته در این نام و جغرافیاست؛ جغرافیایی که محصور در مرزهای سرزمینی نیست بلکه حیطه تمدنی و گستره زبانی و محدوده فرهنگی آن از فلات و پهنه جیحون تا فرات فراتر رفته است. آنچه روزنامه ایران در بیست‌وپنجمین سال حیات و گذر از هفت هزارمین شماره خود در پی آن است، بازگویی «آنچه خود داشت» است در عصر ایران ستیزی. بازگویی قدرتی که نه تحریم اقتصادی و نه تهدیدات خارجی هیچ یک توان حذف و حصر آن را ندارند. ایران گنج بزرگ ماست؛ وحدت‌آفرین و قدرت‌زا. تکثرش فرصت و تنوعش نعمت است. با توسل به همین گنج بی‌پایان است که می‌توان در شداید روزگار، به آن اندیشید و دل قوی داشت که دوره سختی به سر می‌رسد. با اتکا به همین امید آینده ساز است که زنان و مردان سرزمینمان از عرصه ورزشی تا صحنه سیاسی، از خلاقیت هنری تا قدرت نظامی و…را سرآمد کرده است. از این نام آوران تنی چند در این مجموعه گردهم آمده‌اند، از آنان پرسیده‌ایم که چرا باید ایران را دوست داشت؟ چه اندوخته‌ای است که ما را به آینده امیدوار می‌کند؟ ما امسال «ایران» را از این منظر می‌نگریم.

ایران در وضع پرتلاطمی قرار دارد. اختلال فرهنگی و زوال اخلاقی ایجاد شده و چون تکیه‌گاه فرهنگی از دست رفته مشکلات زیاد شده است. در جای دیگری گفته بودم که ایران سزاوار آن است که خوشبخت باشد و برای آن که خوشبخت باشد باید هم به خود وفادار باشد و هم به استیلای علم بر جهان ایمان بیاورد و در آموختن آنچه نمی‌داند غفلت نورزد. ایران باید به جای نفت به نیروی انسانی و استعداد جوانان تکیه کند. افزایش جمعیت مشکلاتی به وجود آورده و جوانان ما سرگردان هستند. بیکاری و بحران آب از مشکلات است. جوانان کتاب نمی‌خوانند. تیراژ کتاب روز به روز کمتر می‌شود و من نگران می‌شوم وقتی این اخبار را می‌شنوم. در شهری مثل تهران که قدیم هوای خوشی داشت، نفس‌کشیدن مشکل شده است. اگر کارها با عقل و منطق پیش می‌رفت این‌گونه نمی‌شد. افراط و تفریط پایه مشکلات ایران بوده و بی‌فردایی مشکل بزرگی است. سال‌ها قبل در گفت‌وگویی (ارمغان فرنگ) توضیح داده بودم ایران یک راه میانه دارد که خارج از افراط باشد. دنیای امروز مقدار زیادی افراطی‌مآب است یا چپ گراست یا راست‌گرا یا فرقه‌گرا. ایران از این خط باید بیرون بیاید. باید یک راه میانه در پیش بگیرد؛ با توجه به فرهنگ گذشته خودش که یک فرهنگ انسانی است؛ با توجه به موقعیت جغرافیایی‌اش که در یک نقطه حساسی قرار گرفته است و با توجه به وضعیت اقتصادی‌اش که به یک کشور نفت‌‌فروش تبدیل شده است. ولی باید این لقب از این کشور گرفته شود که مسأله نفت می‌تواند مسأله فرعی هر کشوری باشد که دارای اینگونه منابع است. یکی طلا دارد؛ یکی الماس دارد؛ یکی نفت دارد و منابع دیگر ولی ایران یک جامعیتی دارد که کمتر کشوری دارد. بنابراین مایه تأسف است اگر ایران به‌عنوان یک کشور نفت‌فروش شناخته شود.

وضعیت تبلیغی‌ما به نوعی است که این جنبه فزونی گرفته بر جنبه‌های دیگر و هر جا اسم ایران می‌آید یک نوع رشته ارتباطی بین ایران و نفت برقرار می‌شود. ما باید از این وضع بیرون بیاییم و یک اقتصاد متعادل مبتنی بر تولید و مبتنی بر کارکرد فکری و عملی مردم ایجاد شود که اقتصادی سالم داشته باشیم نه اقتصاد گراینده به یک منبعی که در زیرزمین است و آن هم تمام‌شدنی است. هیچ کشور نفت‌زده‌ای نمی‌تواند به این صورت راه درست و اقتصاد سالمی را در پیش بگیرد. کشوری مثل نروژ که نفت دارد یا کشوری مثل انگلستان، توانسته‌اند بر اقتصاد نفتی فائق بشوند و استعداد مردم‌شان را به کار اندازند و اتکاهای دیگری هم داشته باشند. راه ایران برای پیشرفت واقعی باز است. باید هدفی را شاخص قرار دهد و با اتکا به فرهنگ انسانی‌اش و با اتکا به سلامت نفس حرکت کند که لازمه‌اش این نیست که با دیگران بگومگو داشته باشیم، بلکه لازمه‌اش این است که نه به کسی باج بدهیم و نه از کسی باج بخواهیم. ایران کشور شاخص منطقه خاورمیانه است.
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: