کد خبر: ۲۲۰۰۹۹
تاریخ انتشار: ۲۸ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۱:۴۷
سال ۱۳۹۷ هم با فراز و نشیب‌هایش به پایان می‌رسد، سالی که با خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام آغاز شد و با استعفای نافرجام محمد جواد ظریف پایان خواهد یافت.
در سال ۹۷ اتفاقات ریز و درشت زیادی در سیاست ایران رخ داد. از برخی تجمعات مردمی و اعتصاب برخی از اصناف گرفته تا بحث CFT در مجلس و مجمع تشخیص مصلحت نظام. از ریاست سید ابراهیم رئیسی بر قوه قضائیه تا استعفای برخی از وزرای دولت. اما شاید ۱۲ رویداد مهم در ۱۲ ماه گذشته را بتوان به صورت خلاصه ماجرای دلار جهانگیری، خروج آمریکا از برجام، توهین به علی‌اکبر صالح، در مراسم ۱۴ خرداد، نامه سردار سلیمانی به حسن روحانی، ‬ استیضاح و برکناری علی ربیعی وزیر کار، محکومیت اسفندیار رحیم‌مشایی، جنجال نتانیاهو بر سر تورقوزآباد، سومین سفر رئیس‌جمهور به ترکیه، نامه انتقادی محمد یزدی به آیت‌الله شبیری‌زنجانی، برگزاری باشکوه راهپیمایی ۲۲ بهمن و استعفای محمد جواد ظریف دانست.

فروردین؛ دلار جهانگیری

سال ۱۳۹۷ طبق روال سال‌های گذشته با پیام رهبر انقلاب اسلامی آغاز شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیام نوروزی خود برای سال ۱۳۹۷ که در لحظه تحویل سال نو پخش شد، بر لزوم توجه به حمایت از تولید داخلی تأکید و بر همین اساس سال ۱۳۹۷ را با عنوان سال "حمایت از کالای ایرانی" نام‌گذاری کردند.

در بخشی از این پیام مقام معظم رهبری فرمودند: درباره‌ی سال ۹۷ -سالی که از این لحظه آغاز می‌شود- آنچه مهم است، این است که همه باید سخت کار کنند. بنده در شعارهای سال‌ها معمولاً مخاطب را مسئولین قرار می‌دادم؛ امسال مخاطب، همه‌ی آحاد ملّت و از جمله مسئولین خواهند بود. مقدّمتاً عرض کنم، مسئله‌ی اقتصاد و فرهنگ و مسائل گوناگون همه مطرح است لکن مسئله‌ی اصلی ما امسال هم مسئله‌ی اقتصاد و معیشت مردمی است. همه باید تلاش کنند، همه باید کار کنند و محور هم عبارت است از تولید ملّی؛ یعنی اگر چنانچه تولید ملّی را -با شرحی که ان‌شاءالله در سخنرانی عرض خواهم کرد- همه تعقیب کنند و دنبال‌گیری کنند، بسیاری از مشکلات اقتصادی، مشکلات معیشتیِ مردم -هم مسئله‌ی اشتغال، هم مسئله‌ی سرمایه‌گذاری و بقیّه‌ی چیزها- حل خواهد شد. آسیب‌های اجتماعی به میزان زیادی کاهش پیدا خواهد کرد؛ یعنی محور، تولید ملّی است. بنابراین اگر تولید ملّی شتاب بگیرد، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. من این را محور قرار دادم برای شعار امسال؛ شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی». این فقط مربوط به مسئولین نیست؛ آحاد ملّت همه می‌توانند در این زمینه کمک بکنند و به معنای واقعی کلمه وارد میدان بشوند. البتّه این حمایت از پنج شش جهت، ابعاد مختلفی دارد که این ابعاد را من ان‌شاءالله در سخنرانی باز خواهم کرد و تشریح خواهم کرد و آنچه را که قشرهای مختلف مردم و مسئولینِ گوناگون کشور می‌توانند انجام بدهند، ان‌شاءالله مطرح خواهم کرد.

رئیس‌جمهور هم که سال تحویل را به کرمانشاه رفته بود تا در کنار مردم زلزله‌زده آن منطقه حاضر باشد در پیام نوروزی خود خطاب به ملت ایران گفت: همانطور که رهبر معظم انقلاب اسلامی فرمودند سال نو، سال تولید ملی و حمایت از کالای ایرانی و سال اشتغال و رونق خواهد بود.

روحانی سال ۹۶ را به رغم خواست و تلاش‌های بدخواهان کشور، سال موفقیت و پیروزی ملت بزرگ ایران در عرصه‌های مختلف برشمرد و تصریح کرد: اتحاد ملت ایران همه دشمنان را به اعجاب واداشت و به عظمت ملت ما اعتراف کردند.

اما تغییرات ناگهانی و سرسام‌آور قیمت ارز یکی از معضلاتی بود که دولت در سال ۹۷ با آن دست به گریبان بود و تلاش می‌کرد که از تغییرات صعودی و ناگهانی نرخ ارز جلوگیری کند. همین موضوع باعث شد که معاون اول رئیس‌جمهور شامگاه ۲۰ فروردین عرضه دلار به قیمت بالاتر از ۴,۲۰۰ تومان را مشمول قاچاق اعلام کند.

اسحاق جهانگیری در پایان جلسه فوق‌العاده ستاد اقتصادی دولت برای مدیریت بازار ارز که به ریاست حسن روحانی رئیس‌جمهور برگزار شد، اعلام کرد: نرخ دلار از فردا (۲۱ فروردین) برای تمام فعالان اقتصادی و برای رفع همه نیازهای قانونی و اداری آنان، نیازهای خدماتی مسافران، دانشجویان، محققان و دانشمندانی که برای کارهای تحقیقاتی خود به ارز نیاز دارند، ۴,۲۰۰ تومان خواهد بود.

وی همچنین تصریح کرد: هیچ نرخ ارزی با قیمت‌های دیگری را به رسمیت نمی‌شناسیم و برای ما هر قیمت ارز غیررسمی دیگری در بازار از ۲۱ فروردین به عنوان قاچاق تلقی خواهد شد. درست مثل قاچاق مواد مخدر که کسی حق خرید و فروش ندارد و با کسی که خرید و فروش می‌کند، برخورد می‌شود، نرخ دیگری هم اگر در بازار شکل بگیرد، دستگاه قضائی و نیروهای امنیتی برخورد خواهند کرد و آن را به رسمیت نمی‌شناسیم.

اقدامی که با واکنش‌های متفاوتی از سوی مردم، فعالان اقتصادی و کارشناسان مواجه شد و حتی عنوان "ارز جهانگیری" را که به ارز ۴۲۰۰ تومانی اشاره داشت و چندان در معادلات بازار به آن توجهی نمی‌شد وارد ادبیات رسانه‌ای و اقتصادی کشور کرد.

اردیبهشت؛ خروج آمریکا از برجام

اما شاید یکی از مهم‌ترین اتفاقات سال ۹۷ برای ایرانیان در خارج از مرزهای کشور اتفاق افتاد. روز ۱۸ اردیبهشت دونالد ترامپ همان‌طور که از شب قبلش وعده داده بود در ساعت ۲۲:۳۰ در کاخ سفید در حالی که چشم به دوربین‌ها دوخته بود و تلاش می‌کرد نقش یک رئیس‌جمهور مقتدر برای مردم آمریکا و نقش دایه دلسوزتر از مادر را برای مردم ایران ایفا کند در سخنانی با طرح اتهامات واهی علیه ایران، اعلام کرد که آمریکا از برجام خارج می‌شود و تحریم‌های جدیدی نیز به زودی علیه ایران اعمال می‌کند. بلافاصله بعد از سخنرانی ترامپ، وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز طی بیانیه‌ای جزئیات و مکانیزم بازگرداندن تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران را اعلام کرد.

همان شب اما رئیس جمهوری اسلامی ایران با حضور مقابل دوربین‌های تلویزیونی در واکنش به این اقدام آمریکا با بیان اینکه یک موجود مزاحم از برجام خارج شد، عنوان کرد: امشب ثابت شد که ایران همواره به تعهدات خود پایبند است اما آمریکا به آن پایبندی ندارد.

روحانی تاکید کرد: از این لحظه توافق برجام میان ایران و پنج کشور است؛ از این لحظه ۱+۵، یک را از دست داده است و در این شرایط ما باید منتظر آن باشیم که این کشورهای بزرگ جهانی نسبت به این توافق چگونه عمل خواهند کرد.

این موضوع بلافاصله با واکنش فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روبرو شد. موگرینی که از قبل اعلام کرده بود بعد از صحبت‌های ترامپ در جمع خبرنگاران حضور پیدا می‌کند، با حالتی برافروخته و لحنی عصبانی این اقدام ترامپ را نادرست عنوان کرد و از ایران خواست که در برجام بماند. او همچنین با بیان اینکه برجام یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای دیپلماسی است، وعده داد که کشورهای اروپایی برجام را ادامه می‌دهند.

واکنش‌ها و انتقادها به تصمیم ترامپ همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد به صحبت‌های موگرینی محدود نشد و سران سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان که طی چند هفته قبل از آن تلاش کرده بودند با دادن امتیازهایی ترامپ را متقاعد به ماندن در برجام کنند در بیانیه‌ای از تصمیم ترامپ ابراز نگرانی کرده و اعلام کردند که به برجام ادامه می‌دهند. دیگر کشورهای اروپایی که در روند مذاکرات هسته‌ای حضور نداشتند نیز در اظهاراتی به دفاع از برجام پرداختند که در این ارتباط می‌توان به اظهارات نخست‌وزیر ایتالیا در این زمینه اشاره کرد. رئیس شورای اروپا نیز در واکنش به این تصمیم، با تاکید بر اینکه اروپا در برجام باقی می‌ماند، خبر داد که هفته آینده نشست سران اتحادیه اروپایی در ارتباط با موضوع ایران و برجام برگزار می‌شود.

روسیه دیگر عضو مذاکرات هسته‌ای که این روزها به شریکی استراتژیک برای ایران در ارتباط با مسائل منطقه از جمله سوریه تبدیل شده است، در موضع‌گیری خود تاکید کرد: اقدام آمریکا در خروج از برجام تهدیدی علیه امنیت بین‌الملل است. مقامات روسیه همچنین در چندین موضع‌گیری تاکید کردند که در برجام باقی خواهند ماند. کشور چین دیگر عضو مذاکرات هسته‌ای نیز بیانیه‌ای همچون روسیه منتشر کرد و از ادامه برجام حمایت کرد. کشورهایی چون ژاپن، ترکیه، بلژیک، کویت، عمان و …و همچنین دبیرکل سازمان ملل با انتشار بیانیه‌هایی به صورت جداگانه از ادامه برجام حمایت کردند و وجود آن را بهتر از نبودش عنوان کردند.

روز ۱۹ اردیبهشت هم رهبر انقلاب اسلامی در جمع مسئولان وزارت آموزش و پرورش و دانشگاه فرهنگیان، در واکنش به اظهارات ترامپ درباره ایران تاکید کردند: دیشب شنیدید رئیس‌جمهور آمریکا حرف‌های سخیف و سبکی زد. شاید بیش از ۱۰ دروغ در حرف‌های او بود. هم نظام را تهدید کرد، هم ملت را که چنین و چنان می‌کنم. بنده از طرف ملت ایران می‌گویم که آقای ترامپ! شما غلط می‌کنید.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: دو سال و نیم است که ما در حال انجام این قرارداد هستیم و حالا این مردک می‌گوید من قبول ندارم. حالا گفته می‌شود با سه کشور اروپایی ادامه می‌دهیم. من به این سه کشور هم اعتماد ندارم. اگر می‌خواهید قرارداد بگذارید، تضمین عملی بگیریم وَ الّا این‌ها همه همان کار آمریکا را خواهند کرد.

خرداد؛ توهین به صالحی

مراسم روز قدس سال ۹۷ در خرداد با یک جنجال برگزار شد. فیلم‌های منتشرشده از راهپیمایی روز قدس حاکی از این بود که عده‌ای با دیدن علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی شروع به سردادن شعارهای تندی از جمله وطن‌فروش و مرگ بر منافق علیه او کردند. در این میان یکی از این افراد خطاب به صالحی گفت "والله بالله دروغگویی" که این سخن با واکنش صالحی مواجه شد. رئیس سازمان انرژی اتمی در واکنشی صریح به فردی که او را دروغگو» خطاب کرده بود، گفت که "ادب داشته باش".

در پی ایجاد این حواشی بسیاری از سیاسیون به حمایت از صالحی پرداختند و چنین اقدامات و توهین‌هایی را محکوم کردند. معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به سوابق اجرایی رئیس سازمان انرژی اتمی گفت که دکتر علی اکبر صالحی کارنامه‌ای جز خدمت به کشور و وفاداری به انقلاب و نظام نداشته است. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری در حساب کاربری خود در اینستاگرام نوشت: دکتر علی اکبر صالحی دانشمند و مدیری متخصص و متعهد است که در هر کجا و هر دولتی مسئولیت پذیرفته، کارنامه‌ای جز خدمت به کشور و وفاداری به انقلاب و نظام نداشته است. مردم ایران نشان داده‌اند که همواره قدردان خدمات و تلاش‌های خدمتگزاران صدیق خود بوده و در روزهای سخت پشتیبان آنها هستند.

حسام‌الدین آشنا مشاور فرهنگی رئیس‌جمهور در یادداشتی در صفحه توئیتر خود به سر دادن شعارهایی علیه رئیس سازمان انرژی اتمی در حاشیه راهپیمایی روز قدس واکنش نشان داد و نوشت: آگاهی از دستاوردهای غیرنظامی سازمان انرژی اتمی در دوران ۱۳۹۲-۱۴۰۰ کسانی را شرمنده خواهد کرد که ناآگاهانه علیه رئیس آن شعار دادند و کسان دیگری را رسوا خواهد کرد که آگاهانه این طراحی را انجام دادند.

همچنین بهروز نعمتی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه شعار دادن علیه برخی مسئولان در تضاد با فلسفه روز قدس است، تاکید کرد که انجام این اقدامات از سوی یک عده معدود نمی‌تواند راهپیمایی روز قدس را تحت‌الشعاع قرار دهد. حسین سبحانی‌نیا عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نهم هم با تاکید بر اینکه رفتارهای انجام شده در مراسم راهپیمایی روز قدس نسنجیده بوده و می‌تواند مستمک بیشتری برای دشمن شود، گفت: وحدت و همدلی شرط اصلی امروز جامعه است.

تیر؛ نامه سلیمانی به روحانی

روز ۱۳ تیر سردار سرلشکر قاسم سلیمانی در پیامی مواضع اخیر رئیس جمهوری اسلامی ایران در قبال آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها را ستودنی و مایه مباهات و افتخار دانست. ماجرا از این قرار بود که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرده بود که قصد دارد نفت ایران را به صورت کامل تحریم کند. در همین رابطه حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان به این تهدید ترامپ پاسخ داد و و در یک سخنرانی طوفانی اعلام کرد: اگر نفت ایران صادر نشود، تضمینی برای صدور نفت کل منطقه نیست. به دنبال این اعلام موضع قاطع حسن روحانی در قبال اظهارات سلطه‌طلبانه و تهدیدات و زیاده‌خواهی‌های مقامات آمریکایی و صهیونیست‌ها، سردار سرلشکر پاسدار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پیامی از سخنان عزت‌مندانه ریاست جمهوری اسلامی ایران قدردانی کرد.

متن پیام فرمانده نیروی قدس سپاه به این شرح بود:
«بسم الله الرحمن الرحیم
برادر بزرگوار جناب آقای دکتر روحانی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
سلام علیکم
آنچه از فرمایشات حضرتعالی در رسانه‌ها منعکس شد، مبنی بر اینکه اگر نفت جمهوری اسلامی ایران صادر نشود، تضمینی برای صدور نفت کل منطقه نمی‌باشد و بیانات بسیار ارزشمندی که در موضع جمهوری اسلامی ایران نسبت به رژیم صهیونیستی فرمودید، مایه مباهات و افتخار است.
حقیر به عنوان سرباز ولایت و این ملت سرفراز و با همه جان به حضور جنابعالی عرض می‌کنم:
این همان دکتر روحانی است که ما شناخت داشتیم و داریم و می‌بایست باشد. شما با سخنان حکیمانه ارزشمند و قدرتمندانه خودتان رهبر عزیز، ملت بزرگوار ایران اسلامی و مسلمانان جهان را سرافراز نمودید.
دست شما را برای ایراد این سخنان به موقع، حکیمانه و صحیح می‌بوسم و برای هر سیاستی که مصلحت نظام اسلامی باشد، در خدمت هستیم.
برادرتان قاسم سلیمانی»

بسیاری این نامه سلیمانی به روحانی را بی‌سابقه و بسیار مهم دانستند و واکنش‌های مثبت بسیاری به دنبال این اقدام صورت گرفت و کاربران فضای مجازی در حمایت از این اقدام سردار سلیمانی، هشتگ #سردار سلیمانی را داغ کردند. حمایت فرمانده سپاه قدس از رئیس‌جمهور به بسیاری از شایعات مبنی بر وجود اختلاف میان سران نظام جمهوری اسلامی پایان داد.

مرداد؛ استیضاح ربیعی

۱۷ مرداد سال ۹۷ یکی از وزرای جنجالی کابینه در مجلس شورای اسلامی استیضاح شد و از وزارت کنار رفت. جلسه ۱۷ مرداد مجلس شورای اسلامی به ریاست علی لاریجانی و با دستور کار استیضاح علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار شد و پس از رأی‌گیری، ربیعی وزیر نماند.

در حالی که جلسه علنی مجلس شورای اسلامی با دستور استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی آغاز شده بود، در پی اعتراض جمعی از نمایندگان به عدم رعایت تشریفات قانونی در مورد استیضاح و عدم بررسی آن در جلسه کمیسیون موضوع احتمال منتفی شدن استیضاح وزیر کار مطرح شد. به این ترتیب که قرار بود ۱۱ نفر از نمایندگان به عنوان متقاضی استیضاح وزیر کار در این جلسه صحبت کنند. اما با آغاز جلسه هیچ کدام حاضر به صحبت در مخالفت با وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشدند. البته پس از آغاز جلسه بهروز نعمتی، سخنگوی هیأت رئیسه مجلس در جمع خبرنگاران پارلمانی با ارائه توضیحاتی درباره اتفاق جلسه استیضاح علی ربیعی، روند طی شده در اعلام وصول طرح استیضاح وزیر کار را قانونی دانست و اقدام نمایندگان متقاضی استیضاح برای صحبت نکردن را نکوهش کرد.

در ادامه این جلسه موافقان استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با حضور در جایگاه به ارائه نظرات خود پرداختند. پس از آن علی ربیعی پس از شنیدن سخنان استیضاح‌کنندگان پشت تریبون مجلس رفت و گفت: منصفانه این است که آمار و ارقامی بر علیه بنده بیان می‌کردید که متأسفانه هیچ یک از استیضاح‌کنندگان این چنین صحبت نکردند. یکی از آنان گفت چرا مجلس تنها وزیری که پاسخگوست را استیضاح می‌کند؟

وی همچنین اظهار کرد: همه ارکان نظام باید درباره چرایی ایجاد نابسامانی‌های کشور جوابگو باشند. باید با هم کار کنیم و تصمیم بگیریم تا حقوق کارگران افزایش یابد. وی افزود: باید با هم کار کنیم و تصمیم بگیریم تا حقوق کارگران افزایش یابد. وام‌های ارزان را دنبال کردم. بیش از همه سفره خالی را درک می‌کنم. اما شما می‌گوئید باز گریه کرد.

ربیعی در قسمت دوم صحبت‌های خود در جلسه استیضاح عنوان کرد: باید به سمتی برویم که در کشور شفافیت ایجاد کنیم و به مردم نشان دهیم که با فساد مبارزه می‌کنیم. تجربه من که نویسنده کتاب زنده باد فساد هستم نشان می‌دهد که هر وقت سیاسی کاری انجام شد و موضوعات را غیرشفاف کردند به دنبال کاهش نظارت بودند. وی خطاب به پور ابراهیمی گفت که من واقعاً نمی‌خواهم وارد برخی از مسائل شوم اما رزومه آقای کهنوجی دست من چه کار می‌کند؟ اگر ایشان مدیرعامل مس می‌شد مشکل شما این چنین با من ادامه پیدا می‌کرد؟

پس از اظهارات وزیر کار، علی لاریجانی گفت که هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان ادعای مطرح شده از سوی وزیر کار در مورد یکی از نمایندگان را بررسی خواهد کرد. در ادامه این جلسه مخالفان استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با حضور در جایگاه به ارائه نظرات خود پرداختند.

سرانجام رئیس مجلس با آغاز رأی‌گیری، از نمایندگان دولت خواست جلسه علنی مجلس را ترک کنند و نمایندگان مجلس با ۱۲۹ رأی موافق و ۱۱۱ رأی مخالف به نماندن علی ربیعی رأی دادند. بنابراین علی ربیعی از وزارت کار تعاون و رفاه کنار رفت. در پایان تعدادی از نمایندگان در تذکراتی جداگانه بر لزوم بررسی ادعاهای مطرح‌شده نسبت به نمایندگان در جریان جلسه استیضاح تاکید کردند که رئیس مجلس در پاسخ به آنها گفت: هیأت نظارت سریع به این موضوع رسیدگی کند و نتیجه را به همه اعلام نماید.

شهریور؛ محکومیت مشایی

روز سوم شهریور اولین جلسه علنی رسیدگی به پرونده اسفندیار رحیم‌مشایی رئیس دفتر رئیس‌جمهور سابق در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران برگزار شد. دادگاهی که به سبک احمدی‌نژادی‌ها با جنجال و هیاهو همراه بود. بر اساس اعلام قبلی قرار بود صبح روز شنبه سوم شهریور به اتهامات اسفندیار رحیم مشایی رسیدگی شود. بر این اساس خبرنگاران برای پوشش خبری این پرونده به شعبه مربوطه مراجعه کردند اما موفق به حضور در شعبه نشدند و کمی بعد خبری مبنی بر لغو دادگاه مشایی به دلیل عدم حضور او و وکلایش منتشر شد.

در همین زمینه قوه قضائیه اعلام کرد: جلسه دادگاه علنی رسیدگی به اتهامات الف. ر. م رئیس دفتر رئیس‌جمهور سابق در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران برگزار شد. در جلسه دادگاه الف. ر. م، کیفرخواست قرائت و با اعلام تنفس از سوی رئیس دادگاه، ادامه این جلسه به وقت دیگری موکول شد. حسب اعلام رئیس دادگاه در مهلت تنفس، به متهم و وکلای وی، فرصت داده شد که بار دیگر کیفرخواست را ملاحظه و نسخه‌برداری نموده و برای تدارک دفاع، مهیا شوند.

روز ۱۱ شهریور رحیم مشایی برای شرکت در دومین جلسه رسیدگی به پرونده اتهاماتش در دادگاه حاضر و دومین و آخرین جلسه محاکمه وی در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی به ریاست قاضی غضنفر آبادی به صورت علنی و با حضور اصحاب رسانه برگزار شد. در این جلسه که از ابتدا تا انتهای آن، مشایی بدون لحظه‌ای توقف مداوم داد و فریاد می‌کرد و مدعی بود که دادگاه صلاحیت ندارد، کیفرخواست از سوی نماینده دادستان، قرائت و سه اتهام اقدام علیه امنیت کشور، فعالیت تبلیغی علیه نظامی و توهین به مقامات دولتی به سبب انجام وظیفه به متهم تفهیم شد که وی از پاسخ به اتهامات امتناع کرد.

مشایی که به گفته رئیس دادگاه در پایان جلسه قبل از قرائت کیفرخواست خودداری کرده بود، در این جلسه هم پیشنهاد دادگاه برای مهلت یک ماهه جهت قرائت کیفرخواست و معرفی وکیل را نپذیرفت و نهایتاً با اخذ آخرین دفاعیات، ختم رسیدگی به این پرونده اعلام و مقرر شد که رأی در مهلت قانونی صادر شود.

روز ۲۱ شهریور هم غلامحسین اسماعیلی رئیس کل دادگستری استان تهران در نشست خبری با رسانه‌ها از صدور رأی پرونده اسفندیار رحیم مشایی خبر داد و در این باره اظهار کرد: با توجه به برگزاری جلسات رسیدگی به اتهامات آقای اسفندیار رحیم مشایی و آقای علی اکبر جوانفکر رأی شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران در مورد اتهامات نامبردگان صادر شده که خلاصه نتیجه دادنامه صادره را جهت اطلاع مردم عزیز اعلام می‌کنم.

وی به ذکر چهار نکته در رابطه با این پرونده پرداخت و گفت: اول اینکه رأی صادره غیرقطعی است و این رأی در مورد آقای اسفندیار رحیم مشایی قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان و در مورد آقای جوانفکر به جهت غیابی بودن قابل واخواهی در همان شعبه دادگاه خواهد بود. نکته دوم اینکه با توجه به فضاسازی رسانه‌ای که آن زمان با برگزاری جلسات دادگاه در برخی از شبکه‌های اجتماعی انجام شده بود دادستان محترم کل کشور در اجرای تبصره دو ماده ۳۵۳ قانون آئین دادرسی کیفری انتشار جریان دادرسی و همچنین بیان مشخصات اصحاب دعوا را ضروری دانستند و به موجب قانون از ریاست محترم قوه قضائیه استیذان کردند و معظم‌له با انتشار جریان دادرسی و بیان مشخصات اصحاب پرونده موافقت کردند و لذا با توجه به انجام فرآیند قانونی برای بیان اسم و مشخصات اصحاب پرونده قانونا مجاز هستیم.

رئیس کل دادگستری استان تهران همچنین گفت: نکته سوم اینکه رأی صادره صرفاً در محدوده کیفرخواستی است که از ناحیه دادسرای عمومی و انقلاب تهران صادر شده است. لازم به ذکر است که آقای اسفندیار رحیم مشایی و برخی از افراد دیگری که در جریان دادرسی و همچنین در دادنامه از آنها نام برده شده بخشی از پرونده در مورد ادامه رسیدگی به اتهامات غیر مطروحه در کیفرخواست در دادسرای عمومی و انقلاب تهران مفتوح است که بایستی توسط دادسرا نسبت به آن اتهامات رسیدگی و اظهار نظر شود. از آنجایی که اتهامات آقای اسفندیار رحیم مشایی سه فقره اتهامی بود در اجرای ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی دادگاه الزاماً می‌بایست در مورد هر یک از عناوین اتهامی حداکثر مجازات قانونی را مورد حکم قرار می‌داد. بدیهی است که با توجه به تعدد اتهامات و آرای صادره، مجازات اشد در صورت تأیید از ناحیه دادگاه تجدید نظر استان قابلیت اجرا را خواهد داشت.

مهر؛ جنجال تورقوزآباد

مهر سال ۹۷ مثل هر سال مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد. حسن روحانی رئیس‌جمهور کشورمان هم با حضور در آمریکا در دیدار با سران کشورهای جهان و نطق خود در سازمان ملل با اشاره به خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام به دفاع از حقانیت جمهوری اسلامی در موضوع هسته‌ای پرداخت. اما نکته جالب این مجمع ادعاهای مضحک نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بود.

بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی روز ۵ مهر در سخنرانی خود را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بدون مقدمه و با یاوه‌گویی علیه کشورمان آغاز کرد. وی در آغاز این سخنرانی گفت: وقتی سه سال پیش اینجا صحبت کردم، اسرائیل در میان سایرین تنها بود. در میان نزدیک به ۲۰۰ عضو سازمان ملل متحد، تنها اسرائیل بود که علناً با توافق هسته‌ای ایران مخالفت کرد. ما با آن مخالفت کردیم زیرا آینده ما و حتی بقای ما را تهدید می‌کرد. این توافق با از میان برداشتن تحریم‌ها به کمپین ایران برای جسارت و تسخیر در خاورمیانه نیرو بخشید.

نتانیاهو در ادامه با اشاره به ادعاهای پیشین خود درباره سایت‌های مخفی هسته‌ای در کشورمان، مدعی افشاگری جدیدی شد و گفت که مختصات تأسیسات هسته‌ای مخفی تازه‌ای را که پیش‌تر اطلاعات آن را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داده است، ارائه می‌دهد.

وی در سخنرانی خود در مجمع عمومی تصاویری را در سازمان ملل نشان داد که به ادعای او، تأسیسات سرّی ایران را در چند نقطه از جمله در تورقوزآباد نشان می‌داد! نتانیاهو گفت، تصاویری که نشان می‌دهد محل یک آرشیو اسناد اتمی و یک انبار مواد و تجهیزات اتمی ایران است!

نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی همچنین مدع ی شد: ایران یک انبار سری اتمی در منطقه تورقوزآباد تهران دارد که تاکنون فاش نشده است و من اکنون آن را برملا می‌کنم. نتانیاهو با نشان دادن پلاکاردی محل این تأسیسات مخفی را در حومه تهران اعلام کرد. من برای نخستین بار این مسأله را افشا می‌کنم که ایران تأسیسات سری دیگری در تهران دارد؛ یک انبار سری هسته‌ای برای انبار کردن حجم وسیعی از تجهیزات و مواد از برنامه مخفی اتمی ایران! این محل در یک قالی‌شویی ساده است؛ مانند محلی در شورآباد در نزدیکی پایتخت که اسناد اتمی ایران در آن پنهان شده بود!

او خیال‌بافی‌های خود را به این ترتیب ادامه داد که ایران در ماه گذشته ۱۵ کیلوگرم مواد رادیواکتیو را از تأسیساتی خارج نموده و در مناطق مختلفی در تهران پخش و پنهان کرده است!

این اظهارات بی‌اساس در حالی مطرح شد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌های مکرری، صلح‌آمیز بودن تمامی فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان را مورد تأیید قرار داده است و این گزارش‌ها در شرایطی منتشر شده که این نهاد بین‌المللی نظارت کاملی بر این فعالیت‌ها داشته است. این اظهارات و ادعاهای نتانیاهو البته بیش از همه از سوی بسیاری از مردم و کاربران فضای مجازی مورد تمسخر قرار گرفت و پاسخ مقامات ایرانی به این ادعاهای بی‌اساس او هم نشان داد که صهیونیست‌ها همچنان در توهم به سر می‌برند. اتفاقی که مدتی مایه سرگرمی و خنده مردم شد.

آبان؛ نامه جنجالی

اما در حوزه سیاست داخلی روز ششم آبان آیت‌الله محمد یزدی رئیس جامعه مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در نامه‌ای به آیت‌الله شبیری‌زنجانی از این مرجع تقلید انتقاد کرد. نامه‌ای که واکنشی بود به تصویرهای منتشر شده از دیدار این آیت‌الله شبیری‌زنجانی با شماری از مسئولان کنونی و پیشین جمهوری اسلامی ایران در خانه عبدالله نوری. در این دیدار که روز ۲۰ مهر برگزار شده بود، سید محمد خاتمی، رئیس جمهوری اسبق و محمد موسوی‌خوئینی‌ها، دادستان اسبق و غلامحسین کرباسچی، شهردار اسبق تهران از جمله کسانی بودند حضور داشتند.

متن نامه آیت‌الله یزدی به آیت الله شبیری زنجانی به این شرح بود:

«بسم الله الرحمن الرحیم