کد خبر: ۲۰۵۱۶۱
تاریخ انتشار: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۸:۰۳
حفظ برجام نقطه شروع مبارزه اروپا با ترامپ است؟
منافع امنیتی اروپا دیگر با امریکا نزدیکی و قرابتی ندارد. اکنون امریکا در اتحاد با اسرائیل و عربستان سعودی سیاست تغییر نظام را در قبال ایران دنبال می کند. اسرائیل از قدرت امریکا برای خودداری از مصالحه با فسلطینی‌ها استفاده می‌کند و عربستان سعودی از قدرت نظامی امریکا برای محدود کردن رقیب منطقه‌ای خود؛ یعنی ایران استفاده می کند و هر دو امیدوارند که جنگ مستقیم ایران با امریکا روی دهد./رهبران اروپایی باید بدانند که دیگر ماندن در ائتلاف با امریکا در راستای منافع و ارزش‌های آنان نیست.
نشریه «آسیا تایمز» در گزارشی اشاره می‌کند که امنیت و آینده اروپا بستگی به دفاع اتحادیه اروپا از توافق هسته‌ای با ایران دارد؛ آن هم علیرغم خروج آمریکا از برجام.

به گزارش اعتدال؛ این نشریه با اشاره به این که اتحادیه اروپا باید به همراه روسیه و چین اطمینان حاصل کند که روابط اقتصادی با ایران توسعه می‌یابد، می نویسد: «اتحادیه اروپا باید در برابر تحریم‌های امریکا علیه ایران بایستد و روابط تجاری و مالی خود را با تهران ادامه دهد. هدف ترامپ مشخص است: تغییر نظام در ایران. با توجه به این هدف احمقانه، شهروندان اروپایی دقیقا می‌دانند که منافع امنیتی اروپا دیگر با امریکا نزدیکی و قرابتی ندارد. اکنون امریکا در اتحاد با اسرائیل و عربستان سعودی سیاست تغییر نظام را در قبال ایران دنبال می کند. اسرائیل از قدرت امریکا برای خودداری از مصالحه با فسلطینی‌ها استفاده می‌کند و عربستان سعودی از قدرت نظامی امریکا برای محدود کردن رقیب منطقه‌ای خود؛ یعنی ایران استفاده می کند و هر دو امیدوارند که جنگ مستقیم ایران با امریکا روی دهد. 

تلاش‌های پیشین امریکا در مورد تغییر رژیم در خاورمیانه نتایج بسیار ناگواری برای امریکا و اروپا داشته است. چنین جنگ‌هایی عامل اصلی افزایش مهاحرت به اروپا از خاورمیانه و شمال آفریقا بوده‌اند. حتی زمانی که تغییر رژیم در افغانستان، لیبی و عراق روی داد، پس از آن کشورهای مذکور اسیر خشونت و بی ثباتی شدند. زمانی که تلاش برای تغییر رژیم نیز شکست خورده است، مانند مورد سوریه، باز هم نتیجه آن ادامه خشونت و جنگ بوده است. 

تلاش‎‌های امانوئل مکرون، ترزا می و آنگلا مرکل رهبران فرانسه، بریتانیا و آلمان برای متقاعد کردن ترامپ به باقی ماندن امریکا در برجام شکست خورد. البته این قابل پیش بینی بود. دولت ترامپ به دنبال هژمونی بر خاورمیانه است. ترامپ با تصمیم خود درباره برجام اروپایی ها را آشفته و آزرده‌خاطر کرده است. واقعیت آن است که اروپایی ها بدون قدرت نیستند. برجام هنوز هم می تواند نجات پیدا کند چرا که توافقی چندجانبه و مورد تایید شورای امنیت سازمان ملل متحد (طبق قعطنامه ۲۲۳۱) است و صرفا توافقی میان امریکا و ایران نیست. در واقع، طبق ماده ۲۵ منشور سازمان ملل متحد تمام کشورهای عضو سازمان از جمله امریکا مسئولیت اجرای برجام را برعهده دارند. خروج امریکا از برجام خود نقض قوانین بین المللی محسوب می شود. 

اکنون که آمریکا از برجام خارج شد دو راه برای جلوگیری از اجرای توافق هسته‌ای میان ایران و دیگر کشورهای جهان وحود دارد؛ نخست وارد شدن به یک جنگ که به ویژه در دستور کار «جان بولتون» نئومخافظه کار به عنوان مشاور امنیت ملی در کاخ سفید قرار دارد. جهان باید در برابر ماجراجویی‌های‌ نظامی او مقاومت کند. راه دیگر تحریم‌ها است که امریکا را قادر می سازد تا برجام را از بین ببرد. این نشان می دهد که امریکا نمی خواهد با ایران تجارت کند. دولت امریکا می خواهد از تجارت دیگر طرفین با ایران جلوگیری کند. این هدف امریکا است که چین و اروپا می توانند برای صلح جهانی تحقق آن را ناممکن سازند. در عمل امریکا می تواند تحریم های ضد ایرانی را علیه شرکت های فعال در بازار ایران اعمال کند. مسئله اصلی آن است که شرکت‌های غیرامریکایی که با ایران همکاری می کنند می توانند با جایگزین کردن ارز یورو به جای دلار و یا ین به خنثی شدن تحریم ها کمک کنند. اروپایی ها باید صریح و بی پرده به تحریم های امریکا علیه ایران نه بگویند به خصوص در مورد شرکت هایی که با ارزهای غیر دلار تجارت می کنند؛ این کار امکان‌پذیری بیشتری دارد».

این نشریه در ادامه می نویسد: «اتحادیه اروپا باید اصرار داشته باشد که تحریم های تازه نقض قوانین بین المللی و قوانین سازمان تجارت جهانی هستند. اتحادیه اروپا باید آماده باشد تا از اهرم حل اختلاف سازمان تجارت جهانی علیه امریکا استفاده کند و پرونده را به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه دهد. در حالی که اروپا از مقابله با امریکا می ترسد چین به دنبال کسب فرصت های تجاری در ایران است. چین حق دارد این کار را انجام دهد. بزرگترین چالش اروپا ژئوپولیتیک و حتی حقوقی نیست بلکه مربوط به روانشناسی رهبران اروپایی است. رهبران اروپایی باید بدانند که دیگر ماندن در ائتلاف با امریکا در راستای منافع و  ارزش‌های آنان نیست. اروپا به سیاستگذاری امنیتی خود نیاز دارد آن هم برای حفظ تجارت با سایر کشورها».


اگر اروپا می خواهد از آمریکا مستقل شود، امروز روز آغاز است

توماس گومارت (مدیر انستیتوی فرانسوی روابط بین‌المللی) – رابین نیبلت (مدیر چتم هاوس انگلیس) –دانیلا شوارتزر(مدیر شورای روابط خارجی آلمان) – ناتالی توچی (مدیر موسسه روابط بین الملل ایتالیا) طی یادداشتی بر ضرورت حفظ برجام به نعنوان نقطه ی شروعی برای اروپا در جهت استقلال استراتژیک در مقابل آمریکا تاکید کردند

در این یادداشت آمده است: تصمیم دونالد ترامپ در خروج از توافق هسته ای ایران به شدت امنیت منطقه ای و جهانی را با تزلزل روبرو خواهد کرد و همچنین خطر جنگ و مسابقه تسلیحات هسته ای در منطقه خاورمیانه و فراتر از آن را گسترش خواهد داد. علاوه بر این تصمیم خروج آمریکا از برجام زمینه تضعیف دیپلماسی چندجانبه برای کاهش تکثیر تسلیحات هسته ای را فراهم کرده است.

خروج آمریکا از برجام برابر با عدم پای بندی آمریکا به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد است که این به معنای عدم پذیرش سازمان ملل به عنوان میانجی صلح و امنیت بین الملل درنظر گرفته می شود. بنابراین اقدامات آینده اروپا می تواند پیامدهای جدی بر اتحاد مشترک خود با آمریکا در زمینه امنیت خاورمیانه و همچنین روابط آن ها با چین، روسیه و سایر نقاط جهان ایجاد کند.

هدف پرزیدنت ترامپ تغییر نظام ایران و پیروزی اسرائیل و عربستان سعودی در مقابل تهران و سایر شرکای منطقه ای وی است. او توافق هسته ای را به عنوان « توافق بد»  به تصویر می کشید، زیرا  درصدد این بود که با نابودی برجام و جلوگیری ایران از عضویت مجدد در جامعه جهانی از نظر اقتصادی و سیاسی بتواند به طور بالقوه به ایران فشار حداکثری وارد کند. با نگاهی به تحولات عراق در سال 2003م. این مسیر به شدت برای منطقه خاورمیانه و همچنین اروپا خطرناک است.

از زمان عدم تایید پای بندی برجام توسط ترامپ در اکتبر 2017، سه کشور اروپایی فرانسه – آلمان و بریتانیا درصدد بودند تا آمریکا را راضی کنند که در برجام باقی بماند. به همین دلیل آن ها پیشنهاداتی در زمینه محدود کردن برنامه موشک بالستیک ایران و سیاست های منطقه ای به آمریکا ارائه کردند اما در نهایت این امر با شکست روبرو شد و آمریکا از برجام خارج شد. اما دفاع از توافق هسته ای ایران در راستای منافع استراتژیک اروپا است زیرا برجام نقش کلیدی و محوری در برابر خطر تکثیر هسته ای خاورمیانه دارد.

اگر چه اروپائیان و آمریکا در مبارزه با اشاعه تسلیحات هسته ای دارای منافع استراتژیک هستند اما نقش برجام در دستیابی به این هدف بسیار متفاوت تفسیر می شود. اما پرسش این است که چگونه سه کشور اروپایی / اتحادیه اروپا اکنون می توانند در این لحظه از اعمال اهرم نفوذ و قدرت خود برای دستیابی به اهداف استراتژیک استفاده کند؟

اروپائیان بر خلاف دولت ترامپ بر این عقیده هستند که مناقشات منطقه خاورمیانه هیچ برنده ای نخواهد داشت و در عوض بر ایجاد یک نظم منطقه ای تعاونی  که ناشی از موازنه قوای منطقه ای که شامل تمام بازیگران منطقه ای می شود تاکید می کنند. اروپائیان تنها با دستیابی به این نوع موازنه قوای منطقه ای می توانند امیدوار باشند که منافع امنیت هسته ای، شکست تروریسم به طور خاص داعش و مهار مسابقه تسلیحات هسته ای را تامین کنند. همین امر منجر شد که سه کشور اروپایی همراه با چین و روسیه درصدد حفظ توافق هسته ای ایران باشند. در این راستا ان ها  درصدد یافتن راهکارهایی برای مقابله با تحریم های آمریکا علیه شرکت های اروپایی در ایران هستند و همچنین آن ها با فشار آمریکا در زمینه سوئیفت مقاومت می کنند.

اروپا و آمریکا روابط پر فراز و نشیبی را تجربه کرده اند. زمانیکه نخستین بار تروئیکای اروپایی با ایرانی ها در سال 2003 گفتگو کردند، جورج بوش به شدت با آن مخالفت کرد. در آن زمان، حقیقت غیرقابل انکار پیشرفت برنامه غنی سازی باعث شد که امریکا، به سمت راه حل دیپلماتیک سوق پیدا کند. باتوجه به اینکه، امریکا فراتر از بحث ترامپ است، برای اروپایی ها بسیار مهم است که از برجام دفاع کنند و از این ساختار دیپلماتیک تا زمانی که امریکا به مسیر دیپلماسی چندین جانبه در قبال ایران برگردد، محافظت کنند.

اگر اروپایی ها قصد دارند که به لحاظ استراتژیک، مستقل از آمریکا شوند، مبارزه برای حفظ برجام نقطه ی شروع به حساب می آید. اروپا تنها در صورتی می تواند با امریکا بر سر ایران به طور موثر گفتگو کند که خود به استراتژی (مستقلی) دست پیدا کند و توانایی های خود را برای تصمیم گیری بر اساس منافع خود را نشان دهد.


 اروپا برای حفظ برجام، در برابر ترامپ بایستد 


روزنامه «گاردین» در سرمقاله ای انتقادی نسبت به تصمیم اخیر ترامپ برای خارج کردن امریکا از برجام با اشاره به این که اکنون وظیفه اتحادیه اروپاست تا در قابل تصمیمات ترامپ درباره ایران در برابر رییس جمهوری امریکا بایستد، می نویسد: «اکنون ترامپ به متحدان قدیمی امریکا در منطقه پیوسته است. خط مشی او باعث ایجاد هرج و مرج بیشتر و ناامیدی نسبت به برقراری صلح در خاورمیانه می شود.»

گاردین افزود: خروج امریکا از برجام با تصمیم ترامپ، چالش های پیچیده ای را برای اروپا به ویژه بریتانیا ایجاد می کند. این اقدام بی پروای امریکا، سبب می شود تا از نظر ژئوپولیتیک وضعیت نگران کننده و شکنندای ایجاد شود. اکنون دموکراسی های اروپایی خود را در برابر متحد اصلی شان یعنی امریکا می بینند؛ متحدی که تا پیش از این در مورد مسائل اساسی امنیتی و صلح در خاورمیانه با چالش های مشابه اروپایی ها مواجه بود. 

با تصمیم اخیر ترامپ بار دیگر تحریم های امریکا علیه ایران اعمال می شود. این موضوع تنش میان کشورهای اروپایی با واشنگتن را افزایش می دهد. حسن روحانی رییس جمهوری ایران اخرین فرصت را برای غرب فراهم کرده است. او گفت که اروپا فرصت بسیار محدودی برای حفظ برجام دارد. او به مکرون رییس جمهوری فرانسه این موضوع را گفت. منظور او این بود که اروپایی ها باید عجله کنند تا برجام حفظ شود. تندروها در تهران چنین مهلتی را نداده اند. آنان خواستار از سرگیری سریع و دوباره برنامه هسته ای ایران هستند. این موضوع می تواند باعث ایجاد بحرانی تازه در منطقه شود. بریتانیا و اروپا سعی می کنند تا در دیدار با مقام های تهران در بروکسل از آن کشور بخواهند که در برجام باقی بماند. این امید وجود دارد که با تمهیدات اروپایی ها ایران بتواند با تولیدکنندگان هواپیما، شرکت های انرژی و سایر شرکت های اروپایی در ارتباط باشد. در سال ۱۹۹۶ میلادی اتحادیه اروپا مقرراتی را برای مصون ماندن شرکت های اروپایی از تحریم های واشنگتن علیه لیبی و ایران اعمال کرد. اروپا همچنین اقدامات مشابهی را در قبال تحریم های امریکا علیه کوبا انجام داد. مکرون و سایر رهبران  اروپایی باید در برابر ترامپ مقاومت کنند. او می خواهد نقش پلیس مالی جهان را بازی کند. در این راستا فرانسه طرحی را برای مجازات متقابل شرکت های امریکایی  فعال در فرانسه ارائه کرده است. اگر واشنگتن بخواهد شرکت های بریتانیایی را مجازات کند دولت «ترزا می» در بریتانیا باید از لاک دفاعی بیرون آمده و موضعی سرسختانه تر در قبال ترامپ در پیش گیرد. اگر رهبری امریکا در برابر متحدان اروپایی قدیمی خود قلدری می کند باید در برابر قدرت امریکا ایستاد، حتی اگر هزینه آن اصطکاک موقتی میان اروپا و امریکا باشد.

این روزنامه در ادامه می نویسد: «اکنون تجارت ۲۵ میلیارد دلاری میان اتحادیه اروپا و ایران در معرض خطر قرار گرفه است. اما در حقیقت، خطر فراتر و بیشتر از آن است. ترامپ می خواهد کاری کند که روحانی و میانه روها در ایران تضعیف شوند. چشم انداز این مسیر بی ثباتی بیشتر در خاورمیانه و اغاز مسابقه ای تسلیحات هسته ای در خاورمیانه است. در چنین سناریویی اسرائیل نیز بازنده خواهد بود.»

تصمیم ترامپ ضربه ای به روابط میان اروپا و امریکا خواهد بود

نشریه «نشنال اینترست» نیز در گزارش اصلی خود ضمن اننقاد از موضع ترامپ در قبال برجام اشاره می کند که تصمیم او عواقب وخیم بین المللی خواهد داشت.

این نشریه می نویسد: «ترامپ برای مخاطبان داخلی خود صحبت کرد اما واقعیت آن است که سخنان او درباره خروج آمریکا از  برجام تبعات عمیق بین المللی دارد. ترامپ در کازار انتخاباتی خود وعده داده بود تا برجام که از دید او وحشتناک بوده را به هم بزند. او هر آنچه به میراث اوباما مربوط می شود را از بین می برد. علیرغم ان که اسرائیل قویا از تصمیم ترامپ حمایت می کند بریتانیا، فرانسه و المان چنین نظری ندارند. آنان پیشتر حمایت خود را از برجام اعلام کرده بودند. موضوع هشداردهنده آن است که دولت ترامپ تهدید کرده شرکت های اروپایی که با ایران همکاری می کنند را مشمول مجازات های تحریمی خواهد کرد. این ضربه ای به روابط میان اروپا و امریکا خواهد بود و دست پوتین را تقویت خواهد کرد. فراتر از اروپا مشخص نیست که «کیم جونگ اون» تصمیم ترامپ و پیام او را چگونه تفسیر خواهد کرد. ترامپ می خواهد به کره شمالی با تصمیم خود در قبال برجام نشان دهد که جدیت دارد اما ممکن است کره شمالی تفسیر متفاوتی داشته باشد و حسی از عدم اطمینان بر مذاکرات امریکا و آن کشور سایه افکن شود».

این نشریه در ادامه می افزاید: «اکنون ایران امریکا را ناقض برجام می داند. امریکا نمی گذارد در ایران سرمایه گذاری انجام شود. پس از بازگشت تحریم ها علیه ایران احتمالا تهران محدودیتی برای فعالیت های هسته ای خود قائل نمی شود و هیچ یک از بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی را مجاز به بازرسی از تاسیسات آن کشور نمی بیند. برخی از نزدیکترین مشاوران ترامپ از جمله بولتون باور دارند که این درگیری آسان است. آنان اشتباه می کنند، ایران کشوری پرجمعیت تر، پیشرفته تر و ثروتمندتر از عراق است. شکست دادن ان کشور راحت نیست. ایران می تواند در یک جنگ منطقه ای منافع اقتصادی متحدان امریکا و خود نیروهای امریکایی را هدف قرار دهد. تلفات جنگ با ایران ویرانگر خواهد بود».

این نشریه در پایان می نویسد «آنچه آشکار است این نکته است که رهبری امریکا در صحنه جهانی ضعیف تر از گذشته است و پس از تصمیم اخیر ترامپ دیگر منافع شهروندان امریکایی در داخل امریکا و منافع امریکا در خارج از آن کشور امن تر از گذشته نخواهند بود. تا زمانی که ترامپ در قدرت باشد توان دیپلماسی امریکا ضعیف تر از گذشته خواهد شد».
نام:
ایمیل:
* نظر:
عکس خبری