کد خبر: ۲۰۴۶۸۷
تاریخ انتشار: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۱۴:۱۷
به نظر می رسد سفارشات بوئینگ و ایرباس عملی نمی شوند چرا که وزارت خزانه داری امریکا مجوزهای بوئینگ و ایرباس برای صادرات هواپیما به ایران را لغو کرده است. بسیاری از شرکت های اروپایی چون زیمنس آلمان، پژو فرانسه و شرکت نفتی ایتالیایی سایپم از جمله ضررکنندگان تحریم علیه ایران خواهند بود.
تحریم به معنای جنگ اقتصادی است. در اقتصاد جهانی‌شده و به شدت درهم‌آمیخته امروز پیامدهای تحریم یک کشور به ویژه کشوری بزرگ چون ایران می تواند در همه جا احساس شود. تحریمی که در ابتدا قرار است هدفمند باشد می تواند منجر به عواقب گسترده و غیرقابل پیش بینی شود.

به گزارش اعتدال؛ روزنامه کانادایی «گلوب اند میل» در گزارشی به بازندگان و برندگان تحریم دوباره ایران توسط امریکا پس از اعلام خروج واشنگتن از برجام توسط دونالد ترامپ می پردازد:

شرکت‌های هواپیمایی: بازنده

به دلیل تحریم‌های وضع شده امریکا از زمان پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ میلادی به این سو ایران نتوانسته ناوگان هوایی خود را نوسازی کند. این موضوع سبب سوانح هوایی در خطوط هوایی شده است. هنگامی که تحریم های ضدایرانی در سال ۲۰۱۵ میلادی به دنبال توافق هسته‎ای ایران و قدرت های جهانی لغو شد، بوئینگ و ایرباس بازار تازه ای ار در ایران پیدا کردند و سفارش تقریبا ۴۰ میلیارد دلاری را از تهران دریافت کردند. با این حال، به نظر می رسد این سفارشات عملی نمی شوند چرا که وزارت خزانه داری امریکا مجوزهای بوئینگ و ایرباس برای صادرات هواپیما به ایران را لغو کرده است. ایرباس اگرچه شرکتی اروپایی است اما بخشی از سهام و قطعات هواپیماهای آن شرکت امریکایی هستند و با بانک های امریکایی در ارتباط تنگاتنگ است. به احتما زیاد شرکت بمباردیه نیز که قراردادی هر چند در سطح کوچکتری را با ایران امضا کرده بود و قرار بود با قشم ایر همکاری کند نیز مجبور به تجدیدنظر در قرارداد خود خواهد شد.

عربستان سعودی: برنده

عربستان سعودی بازگشت تحریم ها علیه ایران توسط ترامپ را مورد تحسین قرار داده است. آن کشور می خواهد ایران از نظر اقتصادی تضعیف شود با این گمانه زنی که در آن صورت ایران نمی تواند نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد. باید توجه داشت که پیروزی اخیر حزب الله در لبنان زنگ خطری برای سعودی بود چراکه قدرت ایران در منطقه رو به افزایش است.

پیروزی دوم عربستان سعودی افزایش شدید قیمت نفت از روزی است که ترامپ خروج امریکا از برجام را اعلام کرد. اقتصاد عربستان سعودی وابسته به صادرات است؛ افزایش قیمت ها سبب می شد تا کسری بودجه عربستان برطرف شده و آن کشور با سرعت بیشتری پروژه های خود را عملیاتی کند. همچنین، در صورت کاهش صادرات نفت ایران به دلیل تحریم ها، شرکت نفتی «ارامکو» عربستان سعودی می تواند تولید نفت خود را افزایش داده و درآمد بیشتری کسب کند.

صنایع اروپایی: بازنده

بزرگترین شرکت های صنعتی اروپایی اکنون در وضعیت خوبی نیستند. ایران یک بازار بالقوه بزرگ برای شرکت های ایتالیایی و اسپانیایی بود. با این حال، با تصمیم اخیر ترامپ، اتحادیه اروپا ملزم به رعایت مقررات تحریمی امریکا علیه ایران خواهد بود چرا که در غیر این صورت با مجازات های تحریمی مواجه خواهند شد. شرکت های اروپایی اکنون باید بین تجارت با امریکا و ایران یکی را انتخاب کنند. همچنین، به دلیل تحریم نظام بانکی ایران نیز معاملات و تجارت با آن کشور برای اروپایی ها دشوارتر خواهد شد.

بسیاری از شرکت های اروپایی چون زیمنس آلمان، پژو فرانسه و شرکت نفتی ایتالیایی سایپم از جمله ضررکنندگان تحریم علیه ایران خواهند بود.

بخش نفتی و هوایی روسیه: برنده

روسیه همانند عربستان سعودی از تحریم ایران بهره می برد چرا که اقتصاد متکی به صادرات نفت دارد. افزایش قیمت سبب می شود تا درآمد روسیه افزایش یابد. با تحریم ایران آن کشور مجبور به انعقاد قرارداد با شرکت های هواپیمایی روسی خواهد شد. گزارش ها نشان می‎دهند که ایران قراردادهایی را با روسیه برای خرید جت های سوخو امضا کرده است.

چین: برنده

پیش از اعلام خروج امریکا از برجام، توتال غول نفتی فرانسه امیدوار بود که بخش اعظم قراردادهای نفت ایران پس از برجام را از آن خود کند. اکنون اما به نظر می رسد کار برای توتال به منظور توسعه و تکمیل پروژه میادین گاز جنوبی موفق نخواهد بود. نیمی از سهام این پروژه از آن شرکت ملی نفت چین است. در صور تشدید تحریم ها، توتال مجبور به ترک ایران خوهد شد و احتمالا این چینی‌ها هستند که در ایران باقی می مانند.

برندگان و بازندگان تحریم دوباره ایران کدام بازیگران هستند؟/ فورچون: این 6 شرکت از تحریم‌های ضدایرانی بیشترین ضرر را متحمل خواهند شد / فارین پالسی: تحریم‌های نفتی آمریکا بازار نفت ایران را فلج نخواهند کرد

سایت «فورچون» نیز با انتشار گزارشی به شش شرکتی اشاره کرده که در هراس از تحریم قریب الوقوع ایران به سر می برند و بیشترین ضرر را متحمل خواهند شد:

بوئینگ و ایرباس

این دو شرکت هواپیمایی احتمالا بیشترین آسیب را خواهند دید چرا که قصد داشتند برای نخستین بار به ایران هواپیما بفروشند. مقر بوئینگ در شیکاگو مستقر است اما ایرباس فرانسوی به دلیل آن که بیش از ۱۰ درصد از قطعات هواپیماهایش امریکایی هستند نیازمند دریافت مجوز از امریکا به منظور معامله با ایران است مجوزی که لغو شده است.

قرار بود ایرباس ۱۰۰ روند هواپیما به ایران ایر به ارزش ۱۹ میلیارد دلار تحویل دهد. قرار بوئینگ با ایران ایر نیز تحویل ۸۰ فروند هواپیما به ارزش ۱۷ میلیارد دلار و با شرکت هواپیمایی اسمان تحویل ۳۰ فروند به ارزش ۳ میلیارد دلار بود.

جنرال الکتریک و توتال

کار این دو شرکت بسیار سخت خواهد بود. هر دو مجبور به تطبیق دادن خود با قوانین تازه امریکا خواهند بود. توتال فرانسه قراردادی ۲ میلیارد دلاری را همراه با شرکت ملی نفت چین برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی در ایران امضا کرده بود. در حال حاضر، ۹۰ میلیون دلار برای توسعه این میدان هزینه شده است و شرکت ملی نفت ایران گفته تا زمانی که تولید اغاز نشود نمی تواند خسارت وارده را جبران کند. در صورت خروج توتال از بازار ایران چینی ها پروژه را ادامه خواهند داد.

فولکس واگن و پژو - سیتروئن

فولکس واگن از ابتدا نیز درباره ورود به بازار ایران محتاط بود. با این حال، در سال گذشته بار دیگر تجارت با ایران را آغاز کرد. به همین شکل پژو - سیتروئن فرانسه نیز پس از برجام خواستار همکاری با ایران شد. این شرکت به دلیل عدم حضور در بازار امریکا در مقایسه با رقیب یعنی فولکس مزیت بیشتری دارد.

با این حال، با زمزمه های تشدید تحریم علیه ایران، پژو سیتروئن نیز احساس خطر کرد و ابراز امیدواری نموده که اتحادیه اروپا موضع مشترکی را در دفاع از برجام اتخاذ کند. اگر پژو بخواهد در امریکا فروش خود را اغاز کند مجبور است بازار ایران را ترک کند.

شبکه خبری «سی ان ان» در گزارشی این پرسش اساسی را مطرح کرده است که در صورتی که ترامپ تصمیم بگیرد از برجام خارج شود چه اتفاقی خواهد افتاد و مهمتر از آن این که بازندگان این خروج چه طرفینی خواهند بود: 

۱-رانندگان خودرو 

ایران چهارمین ذخایر نفت خام جهان و تقریبا یک پنجم از گاز طبیعی سیاره زمین را در اختیار دارد. تولید نفت ایران از زمان لغو تحریم‌ها به حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است. این به معنای یک میلیون بشکه نفت بیشتر در روز از سال ۲۰۱۵ میلادی است. تحریم های تازه در مورد صادرات نفت ایران می تواند باعث ایجاد مشکل در عرضه جهانی شود و می توان موجب افزایش قیمت شود. ما شاهد ۱۳ درصد افزایش قیمت در سال جاری بوده‌ایم که بالاترین سطح افزایش قیمت در سه سال گذشته بوده است. همچنین، قیمت گاز در امریکا به میانگین ۲.۷۹ دلار بازای هر گالن رسیده است که میزان افزایش قابل توجهی است. 

«جو مک مانیگل» تحلیلگر ارشد در مدیریت ریسک در سیاستگذاری انرژی معتقد است که سیاست ترامپ در قبال ایران موجب ادامه افزایش قیمت حامل های انرژی خواهد شد. او می‌گوید خطر زیادی متوجه قیمت نفت است. 

۲-بوئینگ و ایرباس 

این دو شرکت بزرگترین قراردادهای خارجی با ایران برای توسعه ناوگان هوایی را امضا کرده‌اند. بوئینگ قراردادی ۸ میلیارد دلاری را امضا کرد تا ۸۰ فروند هواپیما را به ایران پس از لغو تحریم ها ارائه دهند. بوئینگ اعلام کرده که فروش هواپیما به ایران ایر مستقیما ده ها هزار شغل را در امریکا یا ایجاد می کند یا از تداوم‌شان حمایت می‌کند. این شرکت خاطرنشان کرده است که ۱۰۰ هزار نفر از کارکنان بوئینگ از توافق هسته‌ای با ایران بهره خواهند برد. این شرکت با تحویل ۳۰ فروند هواپیمای MAX 30737 به ارزش ۳ میلیارد دلار به شرکت هواپیمایی آسمان موافقت کرده است. «ایرباس» رقیب اروپایی بوئینگ نیز قرارداد مهمی را با ایران به امضا رسانده است و توافق کرده که حدود ۱۰۰ هواپیما را به ایران تخویل دهد این قراداد ۱۰ میلیارد دلار ارزش دارد. اگر ترامپ دوباره تحریم‌ها را علیه ایران وضع کند این قرارداد نیز دچار مشکل می‌شود چرا که ایرباس از قطعات ساخته شده در امریکا استفاده می‌کند. 

۳-فولکس واگن، توتال و جنرال الکتریک 

علیرغم آن که شرکت‌های مهم خارجی به دلیل ترس از بازگشت مجدد تحریم‌ها در حاشیه قرار گرفته‌اند تعداد اندکی از آن‌ها روابط‌شان را با ایران حفظ کرده‌اند. «توتال» قراردادی ۲ میلیارد دلاری را با ایران به منظور توسعه میدان گازی عظیم پارس جنوبی امضا کرده است که قرار بوده با همکاری شرکت ملی نفت چین آن را اجرایی کند. با این حال، آن شرکت فرانسوی هشدار داده است که رویکرد سرسختانه ترامپ می تواند برای توافق با ایران مشکل ایجاد کند. 

«پاتریک پویان» مدیر عامل شرکت فرانسوی توتال گفته است که اجرای قانونی توافق با ایران تنها در صورت وجود یک چارچوب قانونی امکان‌پذیر است. اگر توتال نتواند به دلایل قانونی قرارداد را اجرایی نماید باید آن را مورد بازبینی قرار دهد. 

براساس گزارش‌ها، شرکت «جنرال الکتریک» در سال ۲۰۱۷ میلادی میلیون‌ها دلار برای سفارشات ایران دریافت کرده است. در سال ۲۰۱۷ میلادی شرکت «فولکس واگن» اعلام کرد که برای نخستین بار در ۱۷ سال گذشته خودروهایش را به ایران می‌فروشد. 

۴-خطوط هوایی و گروه‌های زنجیره‌ای هتل‌های بین‌المللی 

شرکت‌های مسافرتی پس از برجام و لغو تحریم‌ها از ایران به عنوان یک مقصد تجاری و گردشگری در جهان استقبال کردند. خطوط هوایی مانند «بریتیش ایرویز» و «لوفتهانزا» پروازهای مستقیم را به ایران از سر گرفتند و مقام‌های ایرانی روند صدور روادید برای گردشگران خارجی را تسهیل کردند. شرکت هتل های زنجیره ای «آکور» فرانسه نیز در سال ۲۰۱۵ میلادی اولین هتل خارجی بود که در ایران شعبه ای را افتتاح کرد. همچنین گروه هتل‌های «ملیا» اسپانیا و «روتانا» امارات نیز اعلام کردند که برنامه هایی برای افتتاح هتل در ایران دارند.  

۵- اقتصاد ایران 

رشد اقتصادی ایران در سال‌های اخیر بهبود یافته است. با این حال، روند احیای اقتصاد ایران کماکان شکننده است. «سوزان مالونی» یکی از پژوهشگران ارشد موسسه «بروکینگز» می گوید با اعمال دوباره تحریم‌های امریکا علیه ایران آن کشور در زمینه صادرات نفت بار دیگر مشکل پیدا خواهد کرد و وضعیت اقتصادی ایران قطعا بدتر خواهد شد. علائم هشدار‌دهنده حتی پیش از اعلام احیای تحریم‌ها نیز نمایان شده‌اند.  ارزش ریال ایران در ماه‌های اخیر در برابر دلار امریکا کاهش چشمگیری داشته است. واحد پول ملی ایران در طول سال گذشته یک سوم از ارزش خود را از دست داده است این موضوع سبب گران‌تر شدن واردات ایران شده است و برخی از ایرانی‌ها برای حفظ ارزش سرمایه خود مجبور به خرید دلار و یورو شدند.


سرنوشت صادرات نفت ایران

نشریه «فارین پالسی» نیز در گزارشی به این موضوع پرداخته که احتمالا تحریم های آمریکا بازار نفت ایران را فلج نخواهند کرد. واقعیت آن است که علیرغم خروج ترامپ از برجام خریداران بزرگ آسیایی کماکان به دنبال خرید نفت از ایران خواهند بود. در نتیجه، بعید است که تحریم های تازه امریکا عیله اقتصاد ایران کارایی لازم را داشته باشند. واقعیت آن است که شرایط کنونی تفاوت های کلیدی با سال ۲۰۱۲ دارد؛ سالی که تحریم‌های نفتی علیه ایران اعمال شدند. این تفاوت شرایط سبب می شوند تا امریکا نتواند در زمینه تحریم نفتی ایران موفق باشد. تاکنون کشورهای اروپایی و آسیایی از ایران نفت خریداری کرده اند و در پیوستن به واشنگتن برای فشار به تهران خودداری کرده اند چرا که معتقدند ایران طبق برجام عمل کرده است. این در حالیست که در سال ۲۰۱۲ میلادی اجماعی جهانی علیه ایران وجود داشت. از سوی دیگر، تقاضا برای نفت در این روزها بیشتر است چرا که ونزوئلا یکی از اصلی ترین تولید کنندگان نفت نیز دچار بحران شده است. این امر سبب می شود تا کاهش تولید نفت ایران بر بازارها تاثیر گذاشته و باغث افزایش قیمت نفت شود. 

مهمترین تفاوت زمان کنونی با سال ۲۰۱۲ میلادی آن است که در  آن زمان اجماع بین المللی با امریکا برای اعمال تحریم علیه ایران وجود داشت. در آن زمان، کشورهایی چون ایتالیا خرید نفت از ایران را  کاهش دادند و بروکسل با تحریم های بیشتر ایران در زمینه صادرات نفت به اسیا موافقت کرد. واقعیت آن است که در سال ۲۰۱۲ میلادی شاهد فروپاشی صارات نفت ایران بودیم. با این حال اروپایی ها تنها یک سوم از نفت ایران را خریداری می کنند و بقیه نفت ایران به اسیایی ها فروخته می شود. هنوز روشن نیست که ایا بزرگترین خریداران اسیایی نفت ایران اماده هستند به روال قبلی خود ادامه دهند یا خیر. چین و هند روزانه بیش از یک میلیون بشکه نفت از ایران خریداری می کنند. به نظر می رسد این دو کشور خرید نفت از ایران را ادامه می دهند. دیگر خریداران اصلی اسیایی مانند کره جنوبی و ژاپن اما شروع به کاهش خرید نفت از ایران در سال جاری کرده بودند و احتمال بازگشت تحریم های امریکا علیه تهران را پیش بینی کردند».
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: