کد خبر: ۱۸۸۶۵۷
تاریخ انتشار: ۱۴ آبان ۱۳۹۶ - ۲۲:۱۳
عباس خلجی
مناسبات پنهان، رقابت سیاسی و جنگ قدرت پشت پرده یکی از ویژگی های اساسی نظام های سیاسی سنتی و رژیم های دیکتاتوری و غیردموکراتیک است. نظام هایی که معمولاً در چارچوب حاکمیت یک الیگارشی قدرت محدود اداره می شوند. کشور عربستان سعودی نمونه بارز چنین نظام های سیاسی است که قدرت سیاسی کاملاً در درون یک خاندان سنتی و قبیله ای متمرکز شده است. 

با این وجود، هسته مرکزی قدرت سیاسی در چنین نظامی، در چارچوب مناسبات سیاسی متعارف، منافع سیاسی و منابع اقتصادی موجود را به گونه ای قابل قبول میان نیروهای حاکم توزیع کرده و رقابت سیاسی و #جنگ_قدرت را آن چنان مدیریت نموده که وحدت درونی نیروهای حاکم و یکپارچگی نظام سیاسی حفظ شود. 

اما پس از مرگ ملک عبدالله و به قدرت رسیدن ملک سلمان گویی تقدیر تاریخی آل سعود به پایان خود نزدیک می شود. زیرا جنگ قدرت در درون این خاندان به بالاترین سطح ممکن رسیده و رقابت درون گروهی میان الیگارشی قدرت سیاسی و اعضای خاندان حاکم چنان آشکار شده که فروپاشی نظام سیاسی - از سوی برخی ناظران سیاسی - انتظار نابجایی تلقی نمی شود. 

به هر حال، ابعاد گوناگون تنش و درگیری سیاسی در درون خاندان حاکم و جا به جایی نیروهای سیاسی و اصلاحات اجتماعی از بالا در جامعه عربستان در رسانه های عمومی منطقه و جهان بازتاب عریانی یافته است. 

با این حال به نظر می رسد که هنوز در باره چیستی، چرایی و چگونگی تحولات سیاسی و اجتماعی عربستان پرسش های بی پاسخ بی شماری وجود دارد و بنابراین نمی توان به آسانی در این باره ابراز عقیده قاطعی کرد و تحلیل دقیقی از ابعاد و پیامدهای این دگرگونی شگرف ارائه کرد. زیرا مناسبات قدرت خاندانی در عربستان بسیار پیچیده و پر رمز و راز است و از همین روی بسیاری از زوایای این تحول در حال روی دادن پنهان، تیره و تاریک می باشد. بنابراین، پیش بینی نتایج داخلی و پیامدهای منطقه ای تحولات ساختاری و رقابت الیگارشیک در عربستان سعودی آسان و منطقی نیست.

اما این نکته اساسی قابل درک و این مساله مهم قابل پیش بینی است که هدف اصلی از این دگرگونی ساختاری و گردش نخبگان سیاسی، از دو بعد داخلی و خارجی برخوردار است. 

در واقع، به نظر می رسد که جوانگرایی و تغییر نسل حکام سعودی و تطبیق با شرایط متحول هدف اصلی در بعد داخلی عربستان است و البته رقابت همه جانبه با نظام جمهوری اسلامی ایران و جلوگیری از افزایش قدرت سیاسی و نظامی این کشور و کاهش نفوذ منطقه ای آن در بعد خارجی و منطقه ای هدف حکام عربستان ارزیابی می شود.
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: