کد خبر: ۱۸۲۶۹۱
تاریخ انتشار: ۰۷ شهريور ۱۳۹۶ - ۲۳:۴۷
نصرت الله تاجیک
 سفر رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به ترکیه نشان می‌دهد ترک‌ها دریافته‌اند حل موضوعات منطقه بدون حضور و همکاری جمهوری اسلامی معنا و مفهومی ندارد. این در حالی است که اردوغان بارها ثابت کرده تنها هدفش از همکاری‌های دوجانبه و چند جانبه در موضوعات مختلف، سوءاستفاده‌های یک طرفه بوده است و اهمیتی برای منافع طرفین قائل نیست. سیاستمداری که ترکیه را به ورطه نابودی کشانده و این کشور را دچار بحران‌های مختلفی کرده است. در همین ارتباط گفت‌وگویی با نصرت‌الله تاجیک، دیپلمات‌پیشین و تحلیل‌گر روابط بین‌الملل و منطقه انجام داده‌ایم که نقطه نظرات وی را در پی می‌خوانید:

تحلیل و ارزیابی شما از سفر رئیس کل ستاد نیروهای مسلح به ترکیه چیست؟
نکته‌ای که در ابتدا باید بدان اشاره کنم این است که اصل گفت‌وگو بر پایه همکاری و هماهنگی با کشورهای مؤثر منطق، اصلی منطقی و پذیرفته شده است. موضوعی که می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات منطقه باشد، به ویژه هم اکنون که شرایط نامناسبی بر منطقه حاکم شده است. من فکر می‌کنم در وضعیت فعلی منطقه، چنین اقدامی از سوی ایران و ترکیه را باید به فال نیک گرفت که می‌تواند منجر به همکاری‌های سازنده‌ای میان دو طرف در ارتباط با مسائل موجود شود. در عین حال موضوعی که نباید از خاطر مسئولان کشور فراموش شود، این است که حساسیت موقعیت زمانی و نقش تخریبی ترکیه در جریانات خاورمیانه و از جمله مسئله سوریه این نکته را ایجاب می‌کند که روابط خود با این کشور را با حساسیت بیشتر و با مد نظر قرار دادن ابعاد مختلف همکاری با آن‌ها پیگیری کنیم. سال‌های گذشته به ما نشان می‌دهد که دولتمردان ترکیه سیاست‌های باثباتی اتخاذ نمی‌کنند و ممکن است هر لحظه دست به تغییر سیاست‌های خود بزنند. به همین خاطر احتیاط ایجاب می‌کند که نباید اجازه داد ترک‌ها از همکاری‌های دو جانبه که تنها نیت آن حل مسائل منطقه خواهد بود، سوءاستفاده کنند. به نظر من این سفر در مقطع زمانی خوبی تنظیم نشده است. اگر به رفتار دولت ترکیه در قبال سفر رئیس کل ستاد نیروهای مسلح به این کشور نگاهی بیندازیم، شاهد خواهیم بود که چگونه پس از شروع سفر دولت ترکیه پوشش تبلیغاتی وسیعی بر روی آن انجام داد و در صدد سوءبهره‌برداری از آن برآمد. مسئله‌ای که دور از مسائل دیپلماتیک است و نشان می‌دهد ترک‌ها نگاهی سوءاستفاده گرایانه نسبت به تمامی این قضایا دارند. نکته مهم دیگری که نباید از آن غافل ماند این است که پس از اتمام سفر، اردوغان اعلام کرد این دیدارها با محوریت مبارزه با تروریسم و با مصداق مشخص کُردها صورت گرفته است. 

وی تروریسم را تنها به «پ.ک.ک» و کردهای عراق نسبت داد که این موضوع نشان می‌دهد دولت ترکیه چندان به دنبال مبارزه با تروریسم نبوده و صرفا قصد دارد از ایجاد چنین همکاری‌هایی در مسیر مقاصد و اهداف خود گام بردارد. چنین اتفاقاتی به هیچ روی به صلاح کشور نیست و مسئولان ما نباید در دام چنین سوءاستفاده‌هایی قرار گیرند. مسئولان ما بایاد به گونه‌ای عمل کنند که از همکاری‌ها بهره‌برداری ابزاری صورت نگیرد. دولت ترکیه بارها نشان داده دولت مورد اعتمادی نیست و سعی دارد همسایگان خود را شرایطی قرار دهد که بعدها بار آن بر دوش سیاست خارجی کشورهای مقابل قرار گیرد. از طرفی من گمان می‌کنم ترک‌ها به این سفر احتیاج داشتند و زمانی که کشوری به امری احتیاج دارد این سیاستمداران آن کشورند که باید رنج سفر و بار تبلیغی آن را بپذیرند تا جریان رسانه‌ای قابل کنترل و مدیریت باشد. متأسفانه در سفر اخیر مقام ایرانی به این کشور، با وجود آنکه این ترک‌ها بودند که به این همکاری‌ها و سفر نیاز مبرم داشتند، اما خودشان به ایران سفر نکردند و شرایط را به گونه‌ای رقم زدند و به شکلی از جنبه تبلیغاتی آن سوءاستفاده کردند که حال بار آن بر دوش ایران افتاده است. با توجه به بدبینی من به سیاست خارجی ترک‌ها و اعتقادم بر این مسئله که ترکیه در این مدت بیشتر از قدرت تخریبی خود در مقابل ایران استفاده کرده است، اگر زمانی به عنوان پیشنهاد کننده و مشورت دهنده قرار می‌گرفتم ترجیح من بر این بود که آن‌ها پیشقدم شوند. ترکیه پدیده‌ای را در مرزهای مشترک آغاز کرده و احساس من بر این است که باید از فواید مثبت این هماهنگی‌ها به نفع خود استفاده می‌بردیم.
به نظر شما تا چه اندازه ممکن است شاهد همکاری میان ایران و ترکیه در موضوع رفراندوم استقلال اقلیم کردستان باشیم؟

این مسئله بحث و موضوعی ثانویه است. یکی از ابعاد مورد هماهنگی می‌تواند این موضوع باشد. آقای بارزانی و مسئولان اقلیم بیشتر به دنبال اخذ تضمین هستند و آن‌ها نیز می‌دانند که در این مقطع چنین اقدامی زمینه اجرایی ندارد. موضوع رفراندوم اقلیم کردستان عراق موضوعی تبلیغی و برای تضمین گرفتن از اروپا و آمریکاست. حتی به فرض وجود راسخ بودن کردهای اقلیم در ارتباط با برگزاری رفراندوم این مسئله نیز باید از طریق کانال‌های سیاسی پیگیری شود. این مسئله امری نظامی نیست و نباید از طریق نظامی به آن پرداخت.

اشاره کردید ترک‌ها همواره در قبال سیاست‌های ایران سوءاستفاده‌گرانه رفتار کرده‌اند، در حالی که مقامات ما رفتاری مداراجویانه داشته‌اند. در سال‌های گذشته نیز ترک‌ها بارها در مسائل داخلی ایران دخالت کرده و رفتارهای غیردیپلماتیک از خود نشان داده‌اند. به نظر شما آیا سیاست مبتنی بر مدارای مقامات ما می‌تواند پاسخ مناسبی بر سیاست‌های جاه‌طلبانه و بعضا خصمانه ترک‌ها باشد؟

متاسفانه سیاست‌های خارجی ایران به صورت بخشی و جزیره‌ای اداره می‌شود که این امر منجر به این شده تا نتوانیم از فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود به درستی بهره‌برداری کنیم. این در حالی است که دولت ترکیه می‌خواهد زمین باخته را به زمین برنده تبدیل کند. مسئولان ما نباید فراموش کنند که دولت ترکیه یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین حامیان جریان تروریستی داعش از ابتدای آغاز به کار این جریان در منطقه بود و امروز با وقاحت تمام آماری ارائه می‌کند که نشان دهنده مبارزه آن‌ها با داعش است. متاسفانه مقامات ما در این جریان از ما‌به‌ازای سیاست‌های غلط ترکیه امتیازی نگرفتند. سیاست خارجی ایران، نه از ترکیه، نه از قطر و نه از عربستان که بزرگ‌ترین لطمات و صدمات را در جریان جنگ سوریه به جبهه مقاومت وارد کرده اند، طلبکاری و مطالبه‌ای نداشته است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: