کد خبر: ۱۸۱۰۱۳
تاریخ انتشار: ۲۲ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۸:۳۷
از مشایی و بقایی تا نجفی و سلطانی فر؛
در طول سال های اخیر سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فراز و نشیب های فراوانی را به خود دیده و دست خوش نغییرات فراوانی شده است. جدای از تغییرات ساختاری و تشکیلاتی، این سازمان فرهنگی همواره از عدم ثبات مدیریتی رنج برده و در طول چند سال گذشته بارها و بارها ریاست آن تغییر کرده است. ضمن اینکه این سازمان فرهنگی بیشتر توسط چهره های سیاسی مدیریت شده و در بعضا مدیران جنجالی و پرحاشیه ای هم چون مشایی، بقایی، احمدزاده و ملک زاده را به خود دیده و از استراتژی سازمانی خود به دور مانده است.
همزمان با آغاز تلاش‌های رییس جمهور برای تعیین کابینه‌ی دوازدهم، «مونسان» مسلم‌ترین گزینه‌ای بود که برای ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مطرح شد. 

به گزارش اعتدال، در نهایت دکتر روحانی امروز، یکشنبه ۲۲ مردادماه در حکمی او را به عنوان «معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» منصوب کرد.

به این بهانه مروری داریم بر تاریخچه، عملکرد و وظایف میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و همچنین تمام روسای این سازمان از آغاز تا کنون.

پیشینه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

 تا پيش از انقلاب مشروطيت، هيچ قانوني براي ميراث فرهنگي تدوين نشده بود و «ميراث فرهنگي» در افکار عمومي هيچ منزلتي نداشت.آشنايي ناصرالدين شاه در سفر به فرنگ با موزه­ ها و بناهاي تاريخي، تأثير بسياري بر او گذاشت.

 وي بعد از بازگشت از اولين سفر فرنگ در سال 1290 ق، دستور داد تا در ارگ سلطنتي موزه اي ايجاد کنند.اين موزه را بايد اولين موزه سلطنتي و دولتي دانست. اين موزه در مقايسه با موزه ­هاي اروپايي، جذابيتي براي او نداشت، دستور داد براي موزه جديد، عمارت قديمي سمت شمال باغ گلستان را خراب و به جاي آن مکاني مناسب براي موزه بسازند.بدين ترتيب تالار موزه، سرسرا، حوض خانه و ملحقات ديگر را ساختند.اين ساختمان در سال 1299 ق به نام تالار سلام يا تالار تاج گذاري به اتمام رسيد.اعتماد السلطنه درباره آثار اين موزه مي نويسد:«موزه همايوني مشحون از جواهر گرانبها، ظرايف نفايس اشياء و آثار علميه و مهمات حربيه قديميه و آلات و ادوات متنوعه و مصنوعات ازمنه سالفه و تمثيل نگارنده­ هاي بي مثل روزگار و پرده هاي نقاشي­ هاي مشهور و حاصل صناعي کارخانه هاي معروف و ظروف و چيني بلورآلات، مسکوکات قديميه با ضرب سلاطين معظم ايراني و غيره» است.در سال 1316 ش ، بخش عمده اي از آثار اين موزه در زمان پهلوي اول به خزانه بانک ملي انتقال داده شد.

در زمان مظفرالدين شاه، با بازگشت دانش آموختگان ايراني از فرنگ، در سال 1315 انجمن معارف براي گسترش آموزش و پرورش به شيوه جديد تأسيس شد. اين امر در گسترش فرهنگ تأثير بسزايي گذاشت و دانش‌آموزان ايراني با تاريخ سرزمين خود آشنا شدند.

در دوره مشروطيت نام وزارت علوم به «وزارت معارف» تغيير يافت. در سال 1328ق مجلس شورا «قانون اداري وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه» را تصويب کرد.

بعد از انقلاب مشروطيت نام وزارت علوم به «وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه» تغيير يافت و مجلس شورا «قانون اداري وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه» را تصويب کرد.

در سال 1327 ق مرتضي قلي خان صنيع الدوله به رياست وزارت معارف و اوقاف منصوب شد.او نخستين کسي بود که در صدر مشروطيت به فکر تأسيس اداره اي با نام اداره عتقيقات جهت سرو سامان دادن به وضع اسفناک حفريات تجاري و آنچه از اين راه نصيب دولت مي شد،افتاد.

ايام رياست وي همزمان بود با کاوش هاي دومورگان فرانسوي در شوش. انديشه هاي صنيع الدوله اما سرانجامي نيافت تا در زمان وزارت مرتضي خان ممتاز الملک و ابراهيم حکيمي در سال هاي 1295 و 1297 ش اداره عتقيقات يا باستان شناسي در ساختمان قديم اداره معارف در شمال مدرسه دارالفنون زير نظر ايرج ميرزا جلال الملک تأسيس شد و نام موزه ملي به خود گرفت. در اين موزه نمايشگاهي با 270قلم شيء به نمايش گذاشته شد. در زمان پهلوي اول بعد از خريد ساختمان هاي عمارت مسعوديه براي وزارت معارف در سال 1304، آثار موزه ي ملي به تالار آيينه عمارت مسعوديه انتقال داده شد.

در سال 1304 به همت تعدادي از رجال فرهنگي، انجمن آثار ملي شکل گرفت و اساسنامه آن منتشر شد. بر اساس مواد اين اساسنامه دولت وقت در 25 مهر 1306، آندره گدار فرانسوي را به عنوان مدير باستان شناسي در ايران استخدام کرد. او در سال 1308 در ايران شروع به کار کرد. در 12 آبان 1309 قانون عتقيقات به تصويب مجلس رسيد. بر اساس ماده اول اين قانون، تمامی آثار و ابنيه تا پايان دوره قاجار اعم از آثار منقول و غير منقول، جزو آثار ملي محسوب مي شوند. بر اساس همين قانون بايد بخشي از آثار مکشوفه در حفاري هاي علمي و تجاري در موزه نگهداري شوند. در زمان وزارت علي اصغر حکمت، تأسيس موزه اي در تهران در ميدان مشق به تصويب رسيد و در سال 1313 ش، نقشه بناي موزه ايران باستان توسط آندره گدار آماده و در نهايت موزه ايران باستان در سال 1316ش ساخته و افتتاح شد.

در سال 1343 وزارت فرهنگ و هنر تأسيس و مديريت هاي مختلفي در قلمرو ميراث فرهنگي همچون اداره کل موزه ها، مرکز باستان شناسي ايران، دفتر آثار تاريخي، اداره کل موزه هاي سنتي، موزه ايران باستان، اداره کل بناهاي تاريخي، سازمان حفاظت از آثار باستاني و... تشکيل شد.
 
پيروزي انقلاب اسلامي و انحلال وزارت فرهنگ و هنر

با پيروزي انقلاب اسلامي، وزارت فرهنگ و هنر منحل و برخي از وظايف اين وزارتخانه که ماموريت­ هاي ميراث فرهنگي داشتند به دو وزارتخانه انتقال داده شد؛ وزارت فرهنگ و آموزش عالي و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

با توجه به فروپاشي حکومت سلطنتي، کاخ ­هاي سلطنتي به عنوان مراکز فرهنگي اعلام شدند. کارشناسان آثار تاريخي بر آن شدند تا با ثبت و ساماندهي آثار فرهنگي موجود در کاخ­ ها، در­هاي آن را به روي مردم بگشايند.

واحدهاي انتقال داده شده از وزارت فرهنگ و هنر به دو وزارتخانه بدين شرح است:

      وزارت فرهنگ و آموزش عالي

o        اداره کل هنرهاي سنتي

o        مرکز باستان­ شناسي ايران

o        مرکز موزه مردم­ شناسي

o        موزه ايران باستان

o        دفتر آثار تاريخي

o        سازمان ملي حفاظت از آثار باستاني

         وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

o        اداره حفاظت ميراث فرهنگي شهرستان­ ها

o        اداره کل موزه ­ها

o        اداره کل بناهاي تاريخي

o        اداره کل کاخ­ ها

در اين دوره کاخ گلستان که بيش از انقلاب به اداره ­کل بيوتات سلطنتي تعلق داشت، به مرکز فرهنگي تبديل و زير نظر امور اقتصادي و دارايي قرار گرفت.
 
تشکيل سازمان ميراث فرهنگي

در تاريخ 1364/11/10 به موجب قانون، سازمان ميراث فرهنگي شکل گرفت. براساس اين قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالي اجازه داده شد تا از ادغام 11 واحد پراکنده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و نيز وزارت فرهنگ و آموزش عالي، سازمان ميراث فرهنگي را به صورت سازماني وابسته به خود تشکيل دهد. اين قانون در روز پنجشنبه دهم بهمن ماه 1364در مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 12 بهمن 1364 به تاييد شوراي نگهبان رسيد.
 
تشکيل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري

سازمان ميراث فرهنگي- براساس قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالي سپرده شد. در سال 1372 شوراي عالي اداري طي جلسه 18/1/1372 به پيشنهاد سازمان امور اداري و استخدامي کشور و به منظورهماهنگي و افزايش کارآيي و اثربخشي سازمان ميراث فرهنگي کشور و تمرکز در مديريت دستگاه­هاي فرهنگي، سازمان ميراث فرهنگي کشور از وزارت فرهنگ و آموزش عالي منفک و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ملحق شد براساس بند 3 مصوبه مزبور، تمامی اختيارات و مسئوليت­ هاي وزير و وزارت فرهنگ و آموزش عالي در رابطه با موضوع وظايف اجرايي سازمان ميراث فرهنگي به وزير و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي انتقال پیدا می کند.

همچنين به منظور حسن اجراي قانون اساسنامه سازمان ميراث فرهنگي مصوب مجلس شوراي اسلامي و مطالعه و تحقيق در آثار باقي مانده از گذشتگان جهت معرفي ارزش­ هاي نهفته در آن ها با برخورداري از توان و اطلاعات علمي از طريق استفاده هرچه مطلوبتر از امکانات بالقوه و بالفعل، نيروي انساني کارا، آزمايشگاه ­ها ولوازم، کتابخانه و ساير وسايل پژوهشي موجود، سازمان ميراث فرهنگي وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي که در اين اساسنامه به اختصار پژوهشگاه ناميده مي­ شود، تشکيل شد.

در جلسه علني 23 دي­ ماه سال 82 مجلس شوراي اسلامي، سازمان­ هاي ميراث فرهنگي کشور و ايرانگردي و جهانگردي از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي جدا و از ادغام آن­ ها "سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري" با تمامی اختيارات زير نظر رييس جمهور فعاليت خود را آغاز مي کند. با تصويب اين قانون وظايف حاکميتي سازمان ايرانگردي و جهانگردي به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري منتقل و وظايف اجرايي و امور تصدي آن با همه امکانات، نيروي انساني، اموال و دارايي­ ها، تعهدات و اعتبارات در قالب يک شرکت دولتي با عنوان شرکت توسعه ايرانگردي و جهانگردي به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري وابسته شد. در اين بخش به پيشينه گردشگري در ايران تا تشکيل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اشاره مي کنيم:
 
تاريخچه گردشگري

هر چند پس از انقلاب مشروطيت ورود گردشگران خارجي به ايران رو به افزایش بود ليكن هيچ‌گاه گردشگري به عنوان صنعت به شكل امروزي كه داراي تشكيلات منظم و قوانين و مقررات ويژه‌اي باشد و درآمدزايي نمايد مورد توجه نبوده است. صنعت گردشگري در ايران از نيم قرن پيش به اين طرف به منظور شناساندن مفاخر و تمدن ايران رسماً شكل گرفت و براي اولين بار از سال 1314 اداره‌اي در وزارت داخله( وزارت كشور) به نام « اداره سياحان خارجي و تبليغات» تأسيس شد كه فعاليت آن محدود به چاپ نشريات و كتابچه‌هاي راهنماي گردشگري ايران بود. بعد از شهريور 1320، اداره مذكور جاي خود را به
« شوراي عالي جهانگردي» داد كه زيرنظر وزارت كشور بود و در نهايت در سال 1342 هيأت وزيران تأسيس « سازمان جلب سياحان » را تصويب و اين سازمان رسماً كار خود را آغاز كرد.

در سال 1353 با الحاق سازمان جلب سياحان در وزارت اطلاعات اين وزارتخانه به عنوان « وزارت اطلاعات و جهانگردي » تغيير نام يافت.

با پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1357 « وزارت ارشاد اسلامي» از ادغام وزارتخانه‌هاي « اطلاعات و جهانگردي»و«فرهنگ و هنر» تشكيل شد و تمامی وظايف مربوط به امور سياحتي، زيارتي ، ايرانگردي و جهانگردي در قالب معاونت امور سياحتي و زيارتي در اين وزارتخانه سازماندهي شد. سپس به موجب مصوبه شوراي عالي اداري،تمامی وظايف و مأموريت‌هاي معاونت امور سياحتي و زيارتي در وزارت ارشاد به ‌« سازمان ايرانگردي و جهانگردي » منتقل شد تا در قالب سازمان به فعاليت خود ادامه دهد.
 
تشکيل سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

با تصويب شوراي عالي اداري در يکصد وسي امين جلسه مورخ 85/1/16 به منظور تقويت و توسعه صنايع ­دستي کشور و ايجاد هماهنگي با سياست ­هاي توسعه صنعت گردشگري، سازمان صنايع ­دستي ايران با تمام وظايف، اختيارات، مسووليت­ هاي قانوني، دارايي­ ها، تعهدات، اعتبارات، امکانات و نيروي انساني از وزارت صنايع و معادن منتزع و در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ادغام و به «سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري» تغيير نام يافت. آنچه در پي مي آيد نگاهي به تاريخچه صنايع دستي در کشورمان تا قبل از ادغام است.
 
تاريخچه صنايع‌دستي

 در اواسط قرن نوزده ميلادي، زماني كه هنرهاي دستي ايران به واسطه ورود كالاهاي اروپايي رو به نابودي نهاده بود، عده‌اي از ايرانيان به فكر احياء و گسترش صنايع‌دستي افتادند.

در اواخر قرن 19 چند روحاني و تاجر مانند مجدالاسلام كرماني، سيدجمال‌الدين واعظ اصفهاني، ميرزا نصرالله ملك‌المتكلمين و حاج محمد حسين كازروني انجمني براي پيشرفت مصرف توليدات بومي در اصفهان افتتاح كردند.

ميرزا تقي‌خان اميركبير نيز تعدادي كارگاه محلي براي توليد لباس نظامي، پارچه، سراميك ، ظروف بلور، درشكه و لوازم مختلف خانگي احداث كرد. با اين حال تا پيش از انقلاب مشروطيت هيچ قانوني درباره صنايع‌دستي تدوين نشد. در سال 1328 هجري قمري، مجلس شورا « قانون اداري وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه» را تصويب كرد و بعد از انقلاب مشروطيت نام وزارت معارف به وزرات معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه تغيير كرد. اما پس از آن دوباره همه چيز به دست فراموشي سپرده شد تا اينكه در سال 1347 شمسي با تصويب هيات وزيران، مركز صنايع‌دستي وابسته به وزارت اقتصاد وظيفه ساماندهي و هماهنگ کردن وضعيت صنايع‌دستي كشور را به عهده گرفت.

در سال 1354 مركز مذكور به دو بخش سازمان صنايع‌دستي و شركت سهامي فروشگاه‌هاي صنايع‌دستي تقسيم و تحت نظر وزارت صنايع و معادن به فعاليت خود ادامه داد.

در سال 1360 مجدداً اين دو بخش در يكديگر ادغام و طبق اساسنامه جديد به صورت يك شركت دولتي زيرنظر وزارت صنايع با عنوان سازمان صنايع‌دستي ايران قرار گرفت.

در دوران سازندگي در سال 1369 سازمان صنايع‌دستي فعاليت‌هاي خود را در قالب 10 شركت منطقه‌اي در سراسر كشور ساماندهي كرد و امور بازرگاني سازمان نيز به شركت‌هاي مذكور محول شد.

در سال 1376،حدود 9 شركت منطقه‌اي منحل شد و يك شركت به نام شركت بازرگاني صنايع‌دستي تمامی فعاليت‌هاي بازرگاني و سازمان را برعهده گرفت.

در سال 1383 قانون تأسيس سازمان صنايع‌دستي ايران به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد و نهايتاً پس از دگرگوني‌هاي فراوان در سال 1385 به عنوان يكي از معاونت‌هاي سازمان ميراث فرهنگي به اين سازمان پيوست.
 
روسای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

 چهارده سال از تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌گذرد و در این مدت ۱۰ رییس اغلب با گرایش سیاسی بر این مسند تکیه زده‌اند.

روساي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع ­دستي و گردشگري از ابتدا تاکنون :

·         دکتر مهدي حجت 1366 الي 1370

محمدمهدی حجت متولد ۱۳۲۸، معمار ایرانی، از رؤسای اسبق و بنیان‌گذاران سازمان میراث فرهنگی و قائم‌ مقام سابق سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است. وی فوق لیسانس معماری دانشگاه تهران و دارای دکتری حفاظت از بناهای تاریخی از دانشگاه یورک انگلستان است. از جمله سوابق اجرایی وی می‌ توان به جانشینی وزیر در سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران، عضو شورای مشورتی کمیته ملی یونسکو، رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور و جانشین وزیر فرهنگ در شورای عالی معماری و شهرسازی اشاره کرد. مهدی حجت در انتخابات چهارمین دوره شورای شهر تهران در فهرست اصلاح طلبان قرار داشت و به شورای شهر تهران راه یافت اما به دلیل انتصاب به عنوان معاون ریاست میراث فرهنگی از شورای شهر تهران استعفا داد و ولی‌الله شجاع پوریان جایگزین وی گردید. از آغاز ریاست محمدعلی نجفی در سازمان میراث فرهنگی تا استعفای وی، حجت قائم مقام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بود.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         دکتر اکبر زرگر 1371 الي 1373

اکبر حاج ابراهیم زرگر دکترای معماری و در دو مقطع در سال های 64 و 74 رییس دانشگاه هنر بوده است. او هم اکنون عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی است.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         مهندس سراج ­الدين کازروني 1372 الي 1376

سراج الدین کازرونی متولد ۱۳۲۵ اصفهان - دومین رییس سازمان بوده است. وی که دارای تحصیلات فوق لیسانس معماری از دانشگاه تهران است، وزیر مسکن و شهرسازی در دولت های دوم موسوی و اول هاشمی در فاصله سالهای ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۲ نیز بوده است. پس از ان در دولت هاشمی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسید. او در ۲۰ دی ۱۳۸۴ درگذشت.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         مهندس سيد محمد بهشتي 1376 الي 1383 اولین رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

سید محمد بهشتی شیرازی متولد زادهٔ ۱۳۳۰ در تهران، که در سال‌های پایانی ریاستش در سازمان میراث فرهنگی به ادغام با گردشگری رسید و در تمام این سال‌ها به هر شکلی ارتباط خود را با این سازمان حفظ کرد. او یکی از چهره های فرهنگی است که به ریاست این سازمان رسیده است . بهشتی اکنون رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری و رئیس کمیتهٔ ملی ایکوم ایران است. او پیش از این رئیس سازمان میراث فرهنگی، مدیر جشنواره فیلم فجر و مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی و مشاور ارشد سازمان میراث فرهنگی بوده‌است. در کارنامهٔ فعالیت‌های اجرایی او معاونت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز قرار دارد. وی دارای کارشناسی ارشد مهندسی معماری از دانشکدهٔ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی می‌باشد و عضو پیوستهٔ فرهنگستان هنر است.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         حسين مرعشي 1383 الي 1384

سید حسین مرعشی، متولد  ۱۳۳۷، رفسنجان از نزدیکان مرحوم آیت الله هاشمی و از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب و سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی است. او نمایندهٔ دوره‌های پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه کرمان بوده است. وی در دولت موسوی و دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی در دولت پنجم استاندار کرمان و در دولت ششم، رئیس دفتر هاشمی رفسنجانی، و در دوران اصلاحات، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بوده است. وی بنیانگذار شرکت هواپیمایی ماهان است.

حسین مرعشی از جمله گزینه‌های سیاسی بود که به نوعی دومین رییس این سازمان ادغام شده محسوب می‌شد و از سال ۸۳ تا زمان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد بر آن صندلی تکیه زد و با وجود گرایش‌های سیاسی‌اش به احترام انتخاب رییس دولت هشتم به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آمد و نظر به شناختی که از مجلس داشت، موفق شد بودجه این سازمان را تکانی بدهد. 

او بعد از برکناری، فعالیت‌های سیاسی خود را باردیگر از سر گرفت و بعدها به خاطر انتقاد از سیاست‌های دولت نهم یک سال هم زندانی شد.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         اسفنديار رحيم مشايي 1384 الي 1388
   
اسفندیار رحیم مشایی متولد آبان ۱۳۳۹ در رامسر مازندران است. او در زمان شهرداری محمود احمدی‌نژاد رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران بود. با آغاز دولت نهم سکان هدایت این سازمان به رفیق گرمابه و گلستان رییس دولت وقت رسید. در دولت اول احمدی‌نژاد مشایی معاونت وی و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران را بر عهده داشت. رحیم مشایی که تا تیرماه ۱۳۸۸ ریاست این سازمان را به عهده داشت و نه به خاطر خدمتی که به میراث فرهنگی و گردشگری کرد، بلکه به واسطه تریبون‌های جنجالی‌اش معروف بود. مشایی فارغ‌التحصیل مهندسی الکترونیک بود و شاید تنها خبط و ربطی که دیگران موفق شدند با این سازمان برایش پیدا کنند، مسوولیتی بود که در سازمان فرهنگی هنری شهرداری داشت! وی در تیرماه ۱۳۸۸ معاون اول رئیس‌جمهور ایران شد. اما پس از یک هفته از توصیه و حکم رهبری، مبنی بر برکناری مشایی از این سمت، رحیم مشایی از پست خود استعفاء داد و ساعتی بعد از سوی احمدی‌نژاد به عنوان رئیس دفتر ریاست جمهوری منصوب شد. در دوران او صنایع‌دستی به این سازمان الحاق شد و حتی تلاش‌هایی برای پیوستن سازمان حج و زیارت صورت گرفت. با این حال گردشگری حتی با وجود آمارسازی‌هایی که شد، اوضاع چندان قابل تعریفی نداشت و میراث فرهنگی نیز به محاق رفت. رحیم مشایی در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد ریاست دبیرخانهٔ جنبش عدم تعهد، مشاور رئیس‌جمهور، دبیری کمیسیون فرهنگی دولت، ریاست شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، ریاست گروه مشاوران جوان ریاست جمهوری، ریاست کارگروه زیارت و فرهنگ رضوی، جانشینی رئیس‌جمهور در شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور، ریاست مرکز ملی جهانی‌شدن، ریاست شورای اطلاع‌رسانی دولت ایران و نمایندگی ویژه رئیس‌جمهور در امور خاورمیانه را بر عهده داشت. از او که پدر عروس احمدی‌نژاد است، به عنوان یار همیشگی محمود احمدی‌نژاد یاد می‌شود. مشایی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ ثبت نام کرد ولی صلاحیت او مورد تأیید شورای نگهبان قرار نگرفت. وی در پاییز ۱۳۹۳ مدعی شد به منظور حمایت مجدد اصولگرایان از محمود احمدی‌نژاد، برای همیشه از فعالیت‌های سیاسی خداحافظی کرده‌است. اما همزمان با انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم در سال جاری همراه با بقایی و احمدی نژاد در وزارت کشور، از این دو برای حضور در انتخابات حمایت کرد.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         حميدرضا بقايي 1388 الي 1390

مشایی در تیرماه معاون اول رییس جمهور شد و صندلی ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را به قائم مقام خود سپرد. حمیدرضا بقایی  متولد ۱۷ فروردین ۱۳۴۸، جنجالی‌ترین رییس این سازمان بود که در فاصله سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ امور را مستقیما به دست گرفت. تحصیلات او در زمینه فناوری اطلاعات بود و تقریبا از دهه ۷۰ با مشایی در بخش‌های مختلف همکار بود. در زمان او، به دنبال خروج بخش اداری از پایتخت، معاونت‌های میراث فرهنگی و صنایع‌دستی به شیراز و اصفهان منتقل شدند که در جریان آن بسیاری از اسناد تاریخی مفقود و آسیب دیدند. همچنین در این دوران بسیاری از باستان‌شناسان مهجور و منزوی شدند. او هم چنین دبیر «شورای عالی مناطق آزاد کشور و ویژه اقتصادی» بود.  بقایی اوایل سال ۱۳۹۰ با حکم احمدی‌نژاد به نهاد ریاست جمهوری رفت و به عنوان سرپرست و معاون اجرایی به کار خود ادامه داد. او با وجود این هجرت، اما همچنان درباره آثار تاریخی تصمیم می‌گرفت و حتی سعی کرد مالکیت برخی از خانه‌های تاریخی را به نهاد ریاست جمهوری منتقل کند.

بقایی به نوعی "مردِ در سایه" سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شناخته می‌شد، به طوریکه اختیار را از رییس بعدی این سازمان "روح‌الله احمدزاده" ـ استاندار اسبق فارس ـ گرفته بود و باعث شد او که به خاطر خوش‌خدمتی در ستاد انتخاباتی احمدی‌نژاد این پست را دریافت کند، شش ماه بیشتر دوام نیاورد و عطای آن را به لقایش ببخشد و استعفا دهد و با همان تیمی که آمده بود، سازمان را برای همیشه ترک کند. بقایی در سال 1384 بازداشت و پس از 8 ماه با قرار کفالت آزاد شد. او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ نامزدی خود را اعلام و در انتخابات ثبت نام کرد، با این حال صلاحیت بقائی توسط شورای نگهبان رد شد. بقایی بار دیگر در یکشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۶ بازداشت و پس از ۱۸ روز بازداشت با تأمین ۲۰ میلیارد تومان وثیقه آزاد شد.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         روح الله احمدزاده کرماني 1390

روح‌الله احمدزاده کرمانی متولد ۱۳۵۷ در مشهد، استاندار فارس بود که در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۰ رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شد. اما او به دلیل دخالت های بقایی در امور سازمان در ۱۴ دیماه ۱۳۹۰ از این سمت استعفاء داد. او همچنین جوان‌ترین استاندار دولت دهم بوده‌است. روح‌الله احمدزاده با حضور در ساختمان وزارت کشور برای کاندیداتوری در انتخابات یازدهمین دوره ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرد اما شورای نگهبان صلاحیت او را رد کرد. 

پیش از این احمد زاده در سال ۱۳۸۸ خورشیدی و با حکم محمود احمدی نژاد به سمت استاندار فارس انتخاب شد. پس از فشارهای زیاد، احمدی نژاد او را از استانداری برداشت و به ریاست سازمان میراث فرهنگی منسوب کرد. 


چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         ميرحسن موسوي 1390 تا 1391

سیدحسن موسوی، ششمین رییس این سازمان از زمان ادغام میراث فرهنگی و گردشگری بود. وی در سال‌های قبل از دولت احمدی نژاد مدتی رییس شرکت سایپا یدک بوده است و اولین سمت خود در دولت احمدی نژاد را برای سازمان میراث فرهنگی از اسفندیار رحیم مشایی (به عنوان معاون سرمایه‌گذاری و طرح‌های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری) رییس آن سازمان در سال ۱۳۸۶ دریافت کرد. وی یک سال بعد به مرکز ملی جهانی شدن منتقل شد. وی در سال ۱۳۹۰ رییس سازمان میراث فرهنگی شد و سپس در سال ۱۳۹۱ به سمت رییس دفتر وی منصوب گردید. او پس از سازمان میراث فرهنگی، در آبان ۱۳۹۱ (آخرین سال فعالیت دولت دوم احمدی نژاد) به ریاست دفتر محمود احمدی نژاد منصوب گردید.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         محمدشريف ملک­ زاده 1391 تا 1392


محمدشریف ملک‌زاده متولد زابل، دارای مدرک دکترای مدیریت است، که قبل از ریاست سازمان میراث فرهنگی، چون مشاور رئیس جمهور، مشاور وزیر امور خارجه، دستیار ویژه وزیر امورخارجه، معاون اداری و مالی وزارت امور خارجه، دبیرکل امور ایرانیان خارج از کشور بود. ملک‌زاده، که پیشتر و در زمان مشایی معاون گردشگری بود، در آخرین سال عمر دولت دهم به این سازمان بازگشت. هجران میراث فرهنگی و صنایع دستی تا زمان او همچنان ادامه داشت. سازمان در زمان او به یک ستاد تبلیغاتی تبدیل شد که با راه‌اندازی کارناوال‌ها و همایش‌هایی با بهره‌گیری از شعار دولت بهار، بدهی سنگینی را برای این سازمان به میراث گذاشت. ملک‌زاده که در دولت یازدهم به دانشگاه عدالت رفت ودر سال ۹۴ برای اینکه نشان دهد هنوز دلش در گرو صنعت گردشگری است، کتاب تورهای گردشگری با علایق ویژه را به عنوان اختراع ثبت کرد و همایشی را برای رونمایی از آن و معرفی خود به عنوان نخستین نخبه گردشگری، به راه انداخت.


چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق


·         دکتر محمدعلي نجفي شهريورماه 1392 تا دي ماه 1392

محمدعلی نجفی به عنوان نخبه کابینه دولت معروف است که با اختلاف یک رأی از وزارت آموزش و پرورش بازماند و حسن روحانی صلاح دید ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را به او واگذار کند. نجفی از ۲۶ مرداد ۹۲ تا ۱۰ بهمن ۹۲ به نوعی دوام آورد و درحالیکه بارها اعلام عمومی کرده بود یک ویرانه با کلی بدهی تحویل گرفته، استعفا داد و بعد هم مشاور رییس جمهور و دبیر ستاد هماهنگی اقتصادی شد.

محمدعلی نجفی، مشاور اقتصادی رییس جمهور، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری و عضو شورای سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در دولت یازدهم، متولد 1330 و 66 ساله است. نجفی دبیر سابق ستاد هماهنگی اقتصادی و از بنیان‌گذاران حزب کارگزاران سازندگی، عضو هیئت علمی (بازنشسته) دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف است و چندین دوره در دولت های مختلف در سمت وزارت و یا معاونت رییس جمهور در هیات دولت حضور داشته است. نجفی از 60 تا 64 در دولت‌های دکتر باهنر، مهدوی کنی و موسوی وزیر فرهنگ و آموزش عالی و از 67 تا 76 در دولتهای موسوی و هاشمی رفسنجانی وزیر آموزش و پرورش بود. در دولت اول اصلاحات نیز معاون رییس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه بود. در ۱۳۸۶و در لیست اصلاح طلبان به عضویت در سومین دوره شورای شهر تهران درآمد و در سال 92 به دنبال انتصاب به عنوان معاونت رئیس جمهور از این سمت استعفا کرد. 

نجفی یکی از سه وزیر پیشنهادی کابینه حسن روحانی بود که با وجودی که موافقت نیمی از مجلس را جلب کرده بود، با اختلاف یک رای از مجموع ۲۸۴ رای (۱۴۲ رای مثبت، ۱۳۳ رای منفی، ۹ رای ممتنع) موفق به حضور در وزارت آموزش و پرورش نشد. دو روز بعد حسن روحانی طی حکمی وی را به معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور منصوب نمود. در ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، نجفی از ریاست سازمان میراث فرهنگی استعفا کرد و حسن روحانی وی را به عنوان مشاور رئیس جمهور و دبیر ستاد هماهنگی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران منصوب نمود. نجفی در تاریخ ۲۹ مرداد ۱۳۹۳ پس از رای آوردن استیضاح رضا فرجی‌دانا از وزارت علوم، سرپرست وزارت علوم شد و نود و پنج روز در این سمت بود. نجفی پنج شنبه گذشته به عنوان گزینه نهایی منتخبان شورای شهر تهران برای شهرداری تهران انتخاب شد.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         دکتر مسعود سلطاني فر دي ماه 1392 تا آبان ماه 1395

پس از او این توقع ایجاد شده بود که قائم مقام سازمان و یا شخصی از درون جایگزین می شود، اما قرعه به نام "مسعود سلطانی‌فر" زده شد؛ سیاستمداری اصلاح‌طلب و نزدیک به ریاست جمهوری که از شورای شهر تهران استعفا کرد تا از ۱۰ بهمن ۹۲ کار در این سازمان آغاز کند.

مسعود سلطانی‌فر، متولد ۱۳۳۸ در تهران و وزیر ورزش و جوانان در دولت یازدهم و گزینه پیشنهادی دکتر روحانی برای تصدی این وزارت خانه است. او پیش از این عضو غیرموظف هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد کیش و عضو سابق فراکسیون اصلاح طلبان چهارمین دوره شورای اسلامی شهر تهران بوده است. 
وی معاون اسبق سازمان تربیت بدنی، قائم‌مقام مصطفی هاشمی‌طبا در زمان ریاست وی بر سازمان تربیت بدنی به مدت دو سال (در سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵) و همزمان معاونت اداری و مالی این سازمان، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده است.

سلطانی‌فر دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی است. وی عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده و سابقه همکاری با حسن روحانی قبل از دولت را داراست و به عنوان مسئول کمیته ورزش دولت روحانی فعالیت کرده است. 

 از جمله سیاست‌های او در سازمان که اکیدا به دنبال اجرای آن بود، ساخت هتل‌های ۵ ستاره با همکاری سرمایه‌گذاران خارجی بود که وعده ساخت ۴۰۰ هتل ۴ و ۵ ستاره تا پایان دوره دوم ریاست جمهوری روحانی را داده بود. وی تا ۱۵ آبان ۹۵ بر صندلی ریاست این سازمان بود.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         دکتر زهرا احمدی پور آبان ماه 1395 تا مرداد 1396

زهرا احمدی‌پور به عنوان اولین رییس زن سازمان میراث فرهنگی و در حالیکه بحث منصوب کردن زنان در کابینه بالا گرفته بود، به عنوان یازدهمین رییس سازمان میراث فرهنگی منصوب شد. احمدی پور، دانش آموخته و استاد تمام رشته جغرافیای سیاسی در دانشگاه تربیت مدرس تهران است. مدیرکلی دفتر تقسیمات کشوری وزارت کشور در سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۲ و معاونت ورزش بانوان سازمان تربیت بدنی در سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ را در کارنامه دارد. همینطور قبل از ریاست بر سازمان میراث فرهنگی، به حکم وزیر کشور در سمت مدیرکلی دفتر تقسیمات کشوری مشغول بوده است. زهرا احمدی پور از پایه گذاران رشته جغرافیای فرهنگی در پژوهشگاه علوم انسانی محسوب می گردد.

چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق

·         علی اصغر مونسان  از مرداد 1396 تا ...

«علی‌اصغر مونسان» متولد سال ۱۳۴۹ در تهران، دانشجوی دکترای عمران از دانشگاه صنعتی شریف، کارشناسی ارشد مدیریت ساخت از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی از سازمان مدیریت صنعتی و کارشناسی عمران از دانشگاه صنعتی شریف است که تا پیش از این، رییس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش بود.

مونسان که تخصص‌اش بیشتر در زمینه‌ی زیرساخت است، در کارنامه‌ی حرفه‌ای‌اش مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران، مدیرعامل سازمان مهندسی و عمران شهر تهران، مدیرعامل شرکت آتی‌ساز (بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی)، معاونت اجرایی شرکت هریس (ستاد اجرایی فرمان امام ره) و عضویت هیأت مدیره و معاونت اجرایی شرکت دی (بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی) به چشم می‌آید.

او در سال ۱۳۹۱ مدیر نمونه شهرداری تهران شد و در سال ۹۳ با حکم وزیر ورزش وقت دولت یازدهم، به سمت عضو هیأت مدیره باشگاه پرسپولیس انتخاب شد. در سال ۱۳۹۵ نیز به عنوان چهره سال صنعت ساختمان در گروه «مدیران دولتی» برگزیده شد.


چه کسانی به ریاست سازمان میراث فرهنگی رسیده اند؟ + سوابق
نام:
ایمیل:
* نظر:
عکس خبری