کد خبر: ۱۷۸۱۱۵
تاریخ انتشار: ۲۵ تير ۱۳۹۶ - ۱۹:۲۱
سیما پروانه گهر در جمهوریت نوشت:
یک- "پ . و" حدودا 40 ساله است. بیش از سیزده سال است ساکن آمریکا است و دکتری در زمینه مدیریت بیمه دارد . با مردی هندی ازدواج کرده و دختری با چهره زیبای شرقی دارد. روزگارش را در صفحه اینستاگرامش می نویسد و حال و هوای زنی مهاجر را به تصویر می کشد. صفحه اینستاگرامش پرمخاطب و پر فالوور است. در سفری که به ایران آمد برای دخترکش "مانیشا" ویزا گرفت. پدر مانیشا ایرانی نیست و "پ.و" نمی تواند تابعیت ایرانی را از لحاظ قانونی به فرزندش بدهد. برای هر سفر ویزا می گیرد و مانیشا را به تهران می آورد. با این قانون کنار آمده و گلایه ای ندارد .

دو- مریم میرزاخانی ایرانی بود. به آمریکا رفت چون می دانست برای نبوغ ریاضی اش دانشگاه های ایران سقف محدودی دارند . استاد دانشگاه در آمریکا شد. با همکارش که اهل چک بود ازدواج کرد. دخترش "آناهیتا" برای هر سفر میرزاخانی در صف ویزا ایستاد. دختر میرزاخانی به دلیل پدر غیرایرانی اش نمی تواند پاسپورت ایرانی داشته باشد. این قانون قدمتی بیش از عمر میرزاخانی دارد. قوانین ایران، آناهیتا را خارجی می‌داند، چون پدرش خارجی است. برای هر بار سفر به ایران مجبور است برای دخترش مثل همه مسافران خارجی که به نمایندگی‌ های ایران در خارج کشور می‌روند، درخواست ویزا کند. میرزاخانی قله های ریاضی را فتح کرد اما نتوانست برای دخترش تایعیت ایرانی بگیرد. قانون 80 ساله تابعیت در ایران از معادله های چند مجهولی پیچیده تر بود.

کاری که فراکسیون زنان و کمیسیون فرهنگی مجلس باید برای میرزاخانی انجام دهد

سه-  زنان ایرانی که با مردان خارجی ازدواج کردند یا از طبقه محرومی هستند که تن به ازدواج با افاغنه می دهند یا از طبقه ای دیگر که با انگیزه های تحصیلی یا اجتماعی مهاجرت می کنند و در کوران زندگی با مردذان غیرایرانی پیمان ازدواج می بندند. با وجود اختلاف فرهنگی این طبقه در مورد مهمی مشترک هستند؛ فرزندانشان و حق تابعیت ایرانی!

چهار- ماده 976  قانون تابعیت اتباع ایرانی را مو به مو نام برده است؛ طبق این ماده، همه کسانی که پدر ایرانی دارند حتی اگر در خارج متولد شده باشند، کسانی که در ایران متولد شده‌اند ولی پدر و مادر آنان نامعلوم است، کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده به وجود آمده‌اند، هر زن خارجی که شوهر ایرانی دارد و هر خارجی که تابعیت ایران را گرفته باشد، جزو اتباع ایران محسوب می‌شوند و می‌توانند از همه مزایا برخوردار شوند.در واقع در این بخش از قانون مدنی هیچ اشاره‌ای به مادر نشده و بدیهی است طبق آن، خون مادر نمی‌تواند ملاک تعیین تابعیت فرزند باشد. این موضوع نیز قدمتی نزدیک به 90 سال دارد .

کاری که فراکسیون زنان و کمیسیون فرهنگی مجلس باید برای میرزاخانی انجام دهد

پنج- در بیست روز گذشته کمیسیون فرهنگی در مصوبه ای نخستین گام در جهت اصلاح این قانون 90 ساله را برداشت. کمیسیون در بررسی و تصویب طرح «اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی" مصوب کرد که، "فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی، برای کسب تابعیت ایرانی، دیگر نیاز به سلب تابعیت پیشین خود از طریق پدر را ندارند".در حال حاضر براساس قوانین ایران، تابعیت ایرانی از طریق مادر منتقل نمی‌شود و نحوه‌ی صدور تابعیت ایرانی برای «فرزندان مادران ایرانی و پدران خارجی»، از چندین سال پیش مورد بحث و چالش بوده است. بررسی طرح مربوط به این موضوع، تاکنون چندین‌بار در مجلس شورای اسلامی مطرح شده، اما هر بار، بررسی آن به دوره‌ی بعدی مجلس واگذار شده است.

کاری که فراکسیون زنان و کمیسیون فرهنگی مجلس باید برای میرزاخانی انجام دهد

در اردی‌بهشت‌ماه سال جاری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و معاونت امور زنان و خانواده‌ی ریاست‌جمهوری، پیشنهادی برای تغییر نحوه‌ی صدور تابعیت و شناسنامه‌دار کردن فرزندانی که مادر آنها ایرانی و پدرشان خارجی‌ست و در ایران متولد شده‌اند، ارائه کرده بودند که جزئیات آن اعلام نشده بود. احمد میدری، معاون رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آن زمان با اشاره به بلاتکلیفی این کودکان تا ۱۸سالگی، گفته بود: «براساس قانون سال ۱۳۸۵، به این دسته از کودکان پس از سن ۱۸سالگی و در صورتی که تابعیت کشور دیگری را نداشته باشند، شناسنامه‌ی ایرانی داده می‌شود»

شش- علی رغم اصلاحات مدعی شده اما این قانون هنوز هم با خلاهای بسیاری مواجه است، قانون گذار دایره شمول افراد تحت حمایت این قانون را صرفاً برای فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی که در ایران متولد شده اند در نظر گرفته است و تعیین تکلیفی برای افرادی که در خارج از ایران از این والدین به دنیا می آیند نکرده است. در واقع نگاه قانون گذار فقط داخلی بوده و برای فرزندان ایرانی که خارج از کشور متولد شده اند تعیین تکلیفی نکرده است . این امر باعث بلاتکلیف بودن هزاران فرزند حاصل از ازدواج زنان ایرانی و اتباع بیگانه که در ایران متولد نشده اند می شود و آنها را از دستیابی به حقوق خود منع می کند .

نقص دیگر این قانون ذکر شرط 18 سال تمام برای متقاضیان تابعیت ایرانیست ، یعنی این افراد نمی توانند قبل از رسیدن به 18 سال تمام ، اقدامی برای اخذ تابعیت ایرانی نمایند و با بلاتکلیفی و سردرگمی مواجهند.

هفت- در شرایط فعلی "مانیشا" و "آناهیتا" و تمام فرزندان حاصل از ازدواج زن ایرانی با مرد غیرایرانی، مشمول تابعیت و شناسنامه‌ی ایرانی نمی‌شوند. از میان این افراد، آنهایی که ساکن ایران و اغلب حاصل ازدواج زنان ایرانی با مردان مهاجر افغان‌اند، با محدودیت‌های تحصیلی و کاری مواجه می‌شوند؛آنهایی هم که خارج از ایران زندگی می‌کنند، برای ورود به کشور، باید ویزا بگیرند. شاید در وهله نخست این موضوع به ذهن برسد که برای گروه دوم مساله اهمیتی ندارد. گروه نخست نیازمند حق تحصیل و زندگی فرزندانشان در ایران هستند و گروه دوم که مهاجرت را برگزیده اند اهمیتی برای مقوله ایرانی بودن و حق ایرانی بودن فرزندانشان قائل نیستند.

این تصور بسی اشتباه است. برای گروه دوم نیز بحث "حق" دربین است. شاید در این بین اقلیتی نخواهند از این حق استفاده کنند اما به گزارش رسانه های میرزاخانی مایل بود برای آناهیتا تابعیت ایرانی نیز بگیرد. آرزویی که در زمان حیات وی محقق نشد و حتی در نخستین گام مجلس.

کاری که فراکسیون زنان و کمیسیون فرهنگی مجلس باید برای میرزاخانی انجام دهد

هشت- صحبت از بحث های فمینیستی نیست. داستان روایت زنانی است ورای رویکردهای سیاسی به دلایل تحصیلی ، اجتماعی یا خانوادگی مهاجرت می کنند و یا با مهاجر ازدواج می کنند . انکار حق شان در دنیای امروز نه مانع مهاجرت آن ها می شود نه در طبقه ای دیگر از تصمیمشان برای ازدواج با مردان کارگر از طبقه دیگر تاثیر می گذارد. فراکسیون زنان مجلس در دوره دهم در طرحی موضوع تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج مادران ایرانی با مردان غیرایرانی را پیگیری می کند. کمیسیون فرهنگی نخستین قدم در راستای اصلاح این موضوع را بر می دارد اما تا تصمیم نهایی و قانونی شدن این موضوع راه درازی در پیش است علاوه بر این که مصوبه تنها محدود به فرزندان متولد شده در ایران است. در این بین از فراکسیون زنان در مجلس انتظار جدی می رود که با مشکلات شکلی و قانونی این مصوبه و مغیرات هایی که ممکن است با برخی نظرات پیدا کند وارد چالش جدی شوند. جدای این که همه زنان ایرانی هستند که ممکن است اختالفاتی در نگاه های سیاسی و مذهبی داشته باشند در این میانه صحبت از حق "مادر" است.

کاری که فراکسیون زنان و کمیسیون فرهنگی مجلس باید برای میرزاخانی انجام دهد


این حداقل کاری است که می توانیم در ازای تمام افتخاراتی که میرزاخانی به نام ایرانی ثبت کرد برای او انجام دهیم و برای تمام مادران ایرانی در جای جای دنیا. مانیشا و آناهیتا و هزاران کودک که از مادر ایران در جای دیگر دنیا چشم به جهان گشوده اند باید صاحب این حق باشند.خواه بخواهند از ان استفاده کنند و یا خیر. بدون شک نگاه قانون گذار در خصوص تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان غیرایرانی باید وسیع تر شده و به شرط تولد در ایران تحدید نشود.


نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
اخبار داغ