کد خبر: ۱۷۲۷۱۳
تاریخ انتشار: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۲۱:۵۹
پیام ها و پیامدهای حماسه اردیبهشت؛
دکتر عباس خلجی استاد دانشگاه در جمهوریت نوشت:
 
نتایج رسمی و مشاهدات میدانی گویای پیروزی مطلق حسن روحانی و رقم خوردن حماسه اردیبهشت است. این پیروزی پیام ها و پیامدهای مهمی در بردارد :

1.  گرچه پیروزی حسن روحانی دستاورد اصلی انتخابات تلقی می شود؛ اما مهمترین دستاورد آن پذیرش و تثبیت نهاد انتخابات به مثابه تنها مرجع رسمی حل و فصل منازعات سیاسی میان نیروهای مختلف اجتماعی ایران است.
2.  مشارکت 42 میلیونی و 73 درصدی مردم ایران در انتخابات گویای نقش بنیادین و بی نظیر انتخابات در فرایندهای سیاسی و مشارکت اجتماعی ایرانیان در تعیین سرنوشت خویش است. در واقع، 75 درصد مردم ایران به این باور حیاتی رسیده اند که رای آنان نقش تعیین کننده ای در ترسیم مسیر آینده کشور دارد. 
3.   در مقابل، هنوز 27 درصد ایرانیان نسبت به نقش اساسی انتخابات در زندگی سیاسی خویش بی تفاوت بوده و هنوز باور ندارند که رای آنان نقش اساسی در تعیین سرنوشت کشور و آینده فرزندانشان ایفا می کند. بنابراین، رغبتی به مشارکت در انتخابات نشان نمی دهند.
4.  گفتمان رقیب با کسب رای 15 میلیونی، حتی اگر با رویکرد پوپولیستی و دغل کاری و بداخلاقی و طرح شعارهای عوامفریبانه درباره افزایش سقف یارانه نقدی و تحریف سند 2030 صورت گرفته باشد، می تواند زمینه اجتماعی و بنیاد ساختاری تاسیس و تقویت نظام دو حزبی را در ایران فراهم سازد. به گونه ای که اصولگرایی با اتکا بر این آرای قابل توجه به گفتمانی آبرومند و رقیبی قابل احترام در برابر گفتمان پیروز و دولت مستقر تبدیل شود. البته به شرطی که وسوسه سوءاستفاده از نمادهای مذهبی و بهره گیری از ساخت قدرت حقیقی و نهادهای غیر دموکراتیک را برای همیشه از سر بیرون کند.
5.   پیروزی روحانی به عنوان نماد عقلانیت ساختاری و دموکراتیک نظام سیاسی در برابر رویکرد پوپولیستی و غیردموکراتیک بخش افراطی نظام سیاسی نشان داد که جامعه ایران به چنان رشد عقلانی و شعور جمعی دست یافته است که نمی تواند خدمات دولت روحانی در گذار از بحران های داخلی و خارجی و به وِیژه «برجام» را نادیده گرفته و ناسپاسی پیشه کند. 
6.  حضور یکپارچه و آگاهانه اکثریت 75 درصدی مردم ایران در انتخابات – به رغم ناملایمات موجود – نشان داد که جامعه ایران از حساسیت لازم برای واکنش منطقی و قانونی به خطر حاکمیت دوباره پوپولیسم در سیاست داخلی و ماجراجویی در سیاست خارجی برخوردار است. ایرانیان از تجربه تلخ انتخابات آمریکا، رفراندم برگزیت بریتانیا، همه پرسی ریاستی اردوغان در ترکیه از سویی و نتایج موفق رفراندم یارانه های نقدی در سوئیس و وحدت همگانی مردم و احزاب چپ و راست فرانسه در برابر خطر پیروزی راست افراطی لوپن از سوی دیگر، درس عبرت کافی گرفته بودند. بنابراین، در برابر خطر حاکمیت بی پایان یک جریان واپسگرای افراطی و متکی به نهادهای نظامی و امنیتی واکنشی شایسته نشان دادند و رای به استمرار دولت عقلانی و گفتمان اعتدال دادند تا در فرایند رشد و توسعه ایران تعامل سازنده با جهان دچار گسست نشود.
7.  از این منظر ، بزرگترین دستاورد انتخابات 29 اردیبهشت به مثابه یک جنبش اجتماعی قابل تعبیر و تفسیر است که مطالبات خود را فقط با آرای سیاسی و در فرایند رقابت های انتخاباتی بیان می کند. بنابراین، پیروزی روحانی واکنش یک جنبش همگانی به پیامدهای مخرب حاکمیت ایدئولوژی احمدی نژادیسم در ایران است که در این انتخابات نهادینه گشت.
8.  با پیروزی روحانی پیروزی های سه گانه گفتمان اعتدال و عقلانیت ساختاری در چارچوب نهاد انتخابات دموکراتیک تثبیت شد و راه پیروزی های بعدی را هموار ساخت.
9.  فاصله اندک کیفیت آرای متن و حاشیه جامعه و مناطق روستایی با مناطق شهری گویای رشد فکری و توسعه فرهنگی دامن گستر جامعه ایران است. این نتیجه تمام تصورات نادرست پیشین را بر هم ریخت که نگرش مناطق پیرامونی با نگرش مناطق مرکزی تفاوت دارد و نتایج انتخابات نشان داد که حاشیه و پیرامون هرگز در برابر وعده های سرخرمن پوپولیسم و وسوسه عوامفریبی یارانه مدار سر تسلیم فرود نمی آورد. بلکه با گزینش مسیر عقلانی در روند توسعه کشور سهیم می گردد.
10.  نتایج انتخابات یک بار دیگر بر خطای راهبردی و رویکردهای پدرسالارانه نهادهای مذهبی و تشکل های سیاسی چون جامعه مدرسین حوزه علمیه و جامعه روحانیت مبارز از سویی و رویکرد انحصارطلبانه و جناحی برخی از نهادهای نظامی و امنیتی مهر تایید زد و آنان را به تاملات بیشتر در باره ماهیت طبقه متوسط فراخواند.
 به طورکلی، در هنگامه فقدان رویکرد مستقل و ملی در رسانه ملی، رسانه های جایگزین (فضای فضای و شبکه های اجتماعی چون تلگرام) جای خالی آن را پر کردند و انتخابات در کمال آرامش و متانت و شکیبایی ایرانیان برگزار شد. تجربه این انتخابات بار دیگر به کشورهای همسایه نشان داد که تنها مسیر گذار به دموکراسی و توسعه کشورهای منطقه تقویت نهاد انتخابات و حاکمیت مردم سالاری است. 

البته انتخابات پیام ها و پیامدها و دستاوردهای دیگری هم دارد که به مرور زمان و به فراخور شرایط می توان از آنها پرده برداری کرد.
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: