کد خبر: ۱۲۶۶۲۱
تاریخ انتشار: ۳۰ مهر ۱۳۹۴ - ۱۳:۳۶
امام‌حسین(ع) پس از شهادت امام‌حسن‌(ع) مدت ١٠ سال امامت شیعیان را برعهده داشتند و تمام بنی‌هاشم، نزدیکان پیامبر و شیعیان، امامت ایشان را پذیرفته بودند.
به گزارش اعتدال، علی‌اکبر گلقندشتی در شرق نوشت:

امام‌حسین(ع) پس از شهادت امام‌حسن‌(ع) مدت ١٠ سال امامت شیعیان را برعهده داشتند و تمام بنی‌هاشم، نزدیکان پیامبر و شیعیان، امامت ایشان را پذیرفته بودند. نشانه این پذیرش را در سخنان ابن‌عباس و نامه‌های فراوان شیعیان در مناسبت‌های مختلف می‌توان یافت. امام‌حسین(ع) در طول ١٠ سال سرپرستی شیعیان، بارها با سخنان و نامه‌های خود به سیاست‌های معاویه اعتراض کرد ولی پایبندی به صلح اهل‌بیت(ع) با معاویه، مانع اقدام عملی ایشان بر ضد معاویه بود.

 پس از مرگ معاویه و جانشینی یزید - برخلاف صلح‌نامه امام حسن(ع) و معاویه- روش امام‌حسین‌(ع) در برابر سلطنت اموی عوض شد و امام در نخستین اقدام از بیعت با یزید خودداری کرد و از مدینه به مکه رفت. از زمان نپذیرفتن بیعت تا شهادت مظلومانه ایشان و اهل‌بیتش، هفت ماه بیشتر طول نکشید. مهم‌ترین دلیل کوتاهی زمان نهضت، تصمیم بنی‌امیه در برخورد با امام‌حسین(ع) است. یزید در دستوری صریح از حاکم مدینه خواسته بود در صورت بیعت‌نکردن فرزند رسول‌خدا (ص) سر ایشان را به شام بفرستد. اگر درایت امام‌حسین(ع) و خودداری برخی از کارگزاران اموی از اجرای حکم نبود، این اتفاق به جای کربلا در مدینه یا در سرزمین منا رخ می‌داد و باعث هتک حرمت مکه می‌شد همان‌طورکه در دوره حکومت عبدالله ابن‌زبیر، حرمت خانه خدا توسط لشكریان یزید و ابن‌زبیر شکسته شد و حرم امن الهی به وسیله منجنیق مورد حمله و آسیب قرار گرفت.

درباره چرایی تصمیم امام‌حسین(ع) برای بیعت‌نکردن با یزید به چند جنبه باید توجه کرد: ١-از جنبه شرعی و قانونی بعد از مرگ معاویه، امام‌حسین(ع) باید در رأس حکومت اسلامی قرار می‌گرفت. امام، شایستگی و «حق ویژه» خویش برای رهبری جامعه اسلامی را در موارد متعدد بیان کرده بود. امام به عبدالله ابن‌زبیر فرمود: «هیچ‌گاه با یزید بیعت نخواهم کرد، چراکه امر خلافت پس از برادرم حسن(ع)، تنها شایسته من است». امام‌حسین (ع) در این جواب علاوه بر به‌رسمیت‌نشناختن یزید، به عبدالله ابن‌زبیر نیز یادآور می‌شود ادعای او برای خلافت اسلامی باطل و بدون مبنای شرعی و اجتماعی است. همچنین ایشان در جواب مروان -که بعدا خلیفه اموی شد- نیز بر حق خود تأکید کرد و به او گفت: «من از جدم رسول خدا شنیدم که می‌فرمود: خلافت بر خاندان ابوسفیان حرام است». البته در نگاه اهل‌بیت (ع) علاوه بر مشروعیت الهی، انتخاب و پذیرش مردم نیز در قبول حکومت مهم است.

٢- بعد از مسئله حق امام، مقابله با خطر زمامداری یزید مهم‌ترین دلیل برای قیام ذکرشده است. امام‌حسین(ع) در وصیت‌نامه خود به محمد بن‌حنفیه می‌نویسد: «اما بعد، خروج من بر یزید برای ایجاد فتنه، فساد، سرگرمی و خودنمایی نیست؛ بلکه خروج من برای اصلاح امور امت جدم رسول خدا (ص) است.من اراده کرده‌ام که امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر نموده و از سیره جدم و پدرم علی بن‌ابی‌طالب پیروی کنم». حکومت بنی‌امیه و دین تبلیغ‌شده توسط تریبون‌های بنی‌امیه، کژی‌هایی پدید آورده بود و امام‌حسین (ع) وظیفه خود می‌دانست با آنها مقابله کند. پایه و هدف حکومت یزید و بنی‌امیه کسب قدرت بود. آنها برای رسیدن به این هدف و تبدیل‌کردن جانشینی رسول‌خدا(ص) به سلطنت از هیچ کاری پرهیز نمی‌کردند. قتل و تهمت‌زدن به مخالفان، تعطیلی احکام خداوند، مبارزه با عدل، رعایت‌نکردن کرامت انسان، تبدیل دین اسلام به دین عربی و ... ازجمله این منکرات بود ولی امام نحوه به‌حکومت رسیدن یزید و وجود شخصی با صفات او در رأس جامعه اسلامی را منکر و غیرشرعی می‌دانست. یزید نخستین فردی در عالم اسلام است که از طریق وراثت به حکومت رسیده است. علاوه بر آن یزید چنان به فسق مشهور است که حتی دستگاه تبلیغاتی اموی نیز نتوانسته است برای او اعتباری ایجاد کند. به‌همین‌دلیل امام‌حسین‌(ع) در مقابل درخواست مروان برای بیعت با یزید می‌فرماید: «وای بر اسلام هنگامی که امت اسلامی به زمامداری مثل یزید گرفتار شوند». دانشمندان و عالمان مسلمان با توجه به این دو واقعیت و برخی سندهای تاریخی درباره علت قیام امام‌حسین (ع) هفت نظریه مطرح کرده‌اند: امتناع از بیعت (دفاع)، حکومت، شهادت، شهادت عرفانی، شهادت تکلیفی، شهادت فدیه‌ای، شهادت سیاسی؛ (عاشورا‌شناسی پژوهشی درباره هدف امام‌حسین(ع)؛ محمد اسفندیاری). در بیشتر این نظریه‌ها، رگه‌هایی از حقیقت وجود دارد و طرد برخی از آنها ما را به توجیهات زیادی در واقعه عاشورا مبتلا می‌کند. ولی نکته مهم‌تر در رفتار امام‌حسین(ع) جاری‌بودن آن در زندگی مسلمانان است. متفکران عالم اسلامی و به‌ویژه شیعیان در چند قرن پس از شهادت امام تلاش کردند با تفسیر این قیام برای رهایی جامعه اسلامی از بن‌بست‌های عملی و فکری راهی پیدا کنند. بدون شک تأسی به امام‌حسین(ع) برای اهمیت‌دادن به حق انسان‌ها، رشد اخلاق در جامعه، تأکید بر پاسخ‌گویی انسان در پیشگاه الهی و جامعه و... ما را در حل مشکلات امروزی جامعه یاری می‌رساند.
نام:
ایمیل:
* نظر:
عکس خبری